काठमाडौं । नेपाल प्रहरी डिआईजीको दरबन्दी रहेको कर्णाली प्रदेश प्रहरी कार्यालय २ महिनादेखि प्रमुखविहिन भएको लामो समयसँग बित्तिसक्दा पनि बढुवा प्रक्रिया बढेको छैन । सरकारले बढुवामा ढिलाइ गर्दा प्रतिस्पर्धीहरु तिव्र दौडधुप र चलखेलमा लागेका छन् ।
१६ वैशाखमा सरकारले डिआईजीहरु चन्द्रकुवेर खापुङ, लालमणि आचार्य, कृष्णहरि शर्मा पोखरेल, दानबहादुर कार्की, राजन अधिकारी र डा. मनोज केसीलाई एआईजीमा बढुवा गरेको थियो ।
यो लगत्तै नेपाल प्रहरीमा रिक्त १० जना डिआईजीमा बढुवाको प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने थियो । तर यो प्रक्रिया अझै अघि बढेको छैन ।
किन भयो ढिलाइ ?
बढुवामा वरीयताक्रम, कार्यकुशलता, व्यावसायिक क्षमता आधारमा हेर्नुपर्ने हुन्छ । तर पछिल्लो समयमा प्रहरी बढुवामा हस्तक्षेप र तिव्र आर्थिक चलखेल भएको भन्दै आलोचना सुरु भएको छ ।
यही कारण बढुवा ढिलाइ भएको गृहमन्त्रालयकै एक उच्च अधिकारीको दाबी छ । बढुवामा ढिलाइ हुँदा ‘मोलमोलाई’ बढेको ती अधिकारीको दाबी छ । उनी भन्छन्, ‘त्यही सजिलो र सुविधाको लागि ढिलाइ गरिएको हो भन्न पनि सकिन्छ ।’
‘१० जना डिआईजीमा बढुवा रोकिनुपर्ने कुनै प्रक्रियागत कारण छैन,’ ती अधिकारीले भने, ‘गृहमन्त्रालय र बालुवाटारको सूचीको तालमेल र समन्वय समस्याले ढिलाइ भइरहेको जस्तो देखिन्छ ।’
‘तालमेल र समन्वय समस्या’ अर्थात् गृहमन्त्री रमेश लेखक र बालुवाटारवीच रुची बाझिएको कारण बढुवामा ढिलाइ भएको हो । स्रोतका अनुसार एक नम्बर डिआईजी कसलाई बनाउने भन्नेमा बालुवाटार र गृहमन्त्री लेखकबीच अझैं कुरा मिलेको छैन ।
१० जना डिआईजीका लागि दुई फरक पृष्ठभूमिका एसएसपीहरु प्रतिस्पर्धामा छन् । एकातिर नियमित प्रक्रियाबाट सेवा प्रवेश गरेका ‘११२ टोली’का अधिकृतहरू छन् भने अर्कातिर राअविबाट समायोजन भएर आएका अधिकारीहरू बढुवाको दौडमा छन् ।
राअविबाट समायोजन भएर आएकाहरु अहिलेको बढुवामा अघि आएपनि उनीहरुले प्रहरी संगठन हाँक्ने अवसर पाउँदैनन् । तर, ११२ को टोली अर्थात २०५६ सालमा सेवा प्रवेश गरेकाहरुमध्ये जो आफ्नो ब्याचबाट एक नम्बरमा बढुवा हुन्छ, उसको प्रहरी नेतृत्व बन्ने सम्भावना बढी हुनेछ ।
बढुवा ढिलाइको प्रमुख कारण दाबेदार एसएसपीहरुको चर्को ‘अस्वास्थ्य प्रतिस्पर्धा’ नै हो । एक नम्बरमा बढुवा हुने भोलीको सम्भावित प्रमुख हो । त्यसकारण पनि अहिले एसएसपीले चर्को दबाब बढाइएका छन् ।
एक एआईजीका भाषामा त्यसैले २०५६ को टोलीका एसएसपीहरु ‘ज्यान फालेर’ दौडिरहेका छन् ।
स्रोतका अनुसार एक नम्बर हुनलाई एसएसपीहरु विश्व अधिकारी, भुपेन्द्र खत्री, सानुराम भट्टराई र सोमेन्द्र सिंह राठौर चर्को दौडधुपमा छन् । पछिल्लो समयमा उनीहरुले धेरै नै दबाब बढाएको स्रोतको दाबी छ ।
उनीहरु ४ जना नै संगठनमा अब्बल र इमान्दार प्रहरी अधिकृत हुन् । अहिलेको बढुवामा जो एक नम्बरमा बढुवा हुन्छ, उक्त व्यक्ति नै ३४ औं प्रहरी प्रमुख बन्ने निश्नित छ । जसले गर्दा अहिले यो टोलीबाट एक नम्बरमा आउनको लागि चर्को दौडधुप गर्नपरेको हो ।
एसएसपीमा एक नम्बरका अधिकारी हाल काठमाडौं प्रहरी प्रमुख छन् । उनी संगठनमा अब्बल कमाण्डरको रुपमा परिचित छन् । जसले गर्दा उनलाई वर्तमान सरकारको नजरमा परेका अधिकृत हुन् । त्यसैले उनको सम्भावना बढी छ ।
यसैगरी दोस्रो नम्बरमा खत्री हाल भरतपुर तालिम केन्द्रका समादेशक हुन् । यसअघि काठमाडौं प्रहरी प्रमुखको सफल कमाण्ड गरेका उनी पनि अब्बल अधिकृतभित्र पर्छन् । रौतहट प्रहरी प्रमुख हुँदा अफताब आलमलाई पक्रेर जेल पुर्याएपछि उनको चौतर्फी प्रशंसा भएको थियो । तयसैले उनी संगठन प्रमुखको नजरमा परेका छन् ।
उनले काठमाडौं प्रहरी प्रमुख हुँदा काठमाडौंको शान्ति सुरक्षाको विषयमा राम्रोसँग काम गरेको हुनाले उनलाई सरकारले अगाडि ल्याउने प्रबल सम्भावना पनि रहेको छ ।
यसैगरी तेस्रो नम्बरका एसएसपी भट्टराईले उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको सफल कमाण्ड सम्हालेको अनुभव छ । उनले आफ्नो कार्यकालमा उपत्यकामा भएका ठूला अपराध अनुसन्धानमा सफलता हासिल गरेका छन् । उनको कार्यसम्पादन राम्रो भएकाले संगठन प्रमुखको मात्र नभएर राज्यको नजरमा समेत उनी परेका हुन् ।
त्यसैगरी अर्का प्रतिस्पर्धी रहेका एसएसपी राठौर पनि संगठनमा अब्बल र खरो स्वभावका अधिकृत हुन् । भीड नियन्त्रणदेखि कठिनाई परेको समयमा उनै राठौरको मद्दतमा टोली पुगेर घटना नियन्त्रणमा ल्याइन्थ्यो । त्यसैले पनि उनीसमेत संगठन प्रमुखको नजरमा परेका अधिकृत हुन् ।
त्यस्तै उनीहरुसँगै डिआईजी बढुवामा एक नम्बरमा आउन शेखर खनाल, अविनारायण काफ्ले, गंगा पन्तलगायत पनि लागिपरेका छन् । उनीहरु शक्तिकेन्द्र रिझाएर अघि बढ्न खोजेका हुन् ।
