बाँके । *घटना विवरण:*
नेपालगन्ज-जमुनाह नाका स्थित जमुनाहा मन्दिर पछाडि क्यारिङ्गको सामान लैजाँदै गरेकी एक महिलालाई सशस्त्र प्रहरीले नियन्त्रणमा लिन खोज्दा महिलाले उल्टै प्रहरीलाई दाँतले टोकेर सामानसहित भागेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको छ।
*भिडियोमा देखिएको:*
1. सशस्त्र प्रहरीले महिलाको झोला/सामान समातेर सोधपुछ गर्दै गरेको
2. महिलाले एक्कासी प्रहरी जवानको हातमा दाँतले टोकेको
3. प्रहरी झस्किएको मौकामा महिला सामान लिएर भागेको
*पृष्ठभूमि:*
जमुनाह नाका भारतबाट अवैध रूपमा सामान ‘क्यारिङ्ग’ गरेर ल्याउने प्रमुख बिन्दु हो। दैनिक सयौं महिला-पुरुषले चिनी, कपडा, कस्मेटिक, हार्डवेयर, गुट्खा जस्ता सामान टाउको/साइकलमा बोकेर ल्याउँछन्। भन्सार छलेर ल्याएकोले सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीले नियन्त्रणमा लिने गर्छ।
*कानुनी पक्ष:*
1. *भन्सार चोरी*: भन्सार ऐन २०६४ अनुसार अनुमति बिना मालसामान ल्याउनु गैरकानुनी हो। सामान जफत + बिगो बमोजिम जरिवाना हुन्छ।
2. *सरकारी कर्मचारीमाथि आक्रमण*: मुलुकी अपराध संहिता २०७४ दफा ११८ अनुसार राष्ट्रसेवकलाई कर्तव्य पालनामा बाधा पुर्याएमा ३ वर्षसम्म कैद वा ३० हजार जरिवाना वा दुवै सजाय हुन्छ। दाँतले टोक्नु ‘आक्रमण’ अन्तर्गत पर्छ।
3. *गिरफ्तारीबाट भाग्ने*: दफा ८४ अनुसार पक्राउबाट भागेमा ६ महिना कैद थप हुन्छ।
*प्रहरीको चुनौती:*
जमुनाहमा क्यारिङ्ग नियन्त्रण गर्न खोज्दा प्रहरीमाथि ढुंगामुढा, गालीगलौज, टोक्ने-काम्रो जस्ता घटना भइरहन्छन्। अधिकांश क्यारिङ्गमा विपन्न महिला संलग्न हुने भएकाले मानवअधिकारको प्रश्न पनि उठ्छ। तर कानुन कार्यान्वयन गर्ने क्रममा प्रहरीमाथि आक्रमण गर्नु दण्डनीय हो।
*अहिलेको अवस्था:*
भिडियो भाइरल भएपछि सशस्त्र प्रहरीले ती महिलाको पहिचान गरी पक्राउ गरेर कानुनी कारबाही अघि बढाउने जनाएको छ। AIG डम्बर बि.क.ले हालै जमुनाह नाकाकै निरीक्षण गर्नुभएको थियो। नाकामा भन्सार चुहावट र सुरक्षाबारे उहाँले चासो देखाउनुभएको थियो।
तस्करी रोक्नुपर्छ, तर गरिबीका कारण क्यारिङ्गमा बाध्य महिलाका लागि वैकल्पिक रोजगारीको व्यवस्था पनि राज्यले सोच्नुपर्छ। कानुन हातमा लिने छुट कसैलाई छैन।
