काठमाडौं । *घटना कसरी भयो:*
स्थानीय तहले गर्दै आएको अतिक्रमण हटाउने/व्यवस्थापनको क्रममा अधिकार क्षेत्र र कार्यशैलीलाई लिएर विवाद सुरु भएको बुझिएको छ। फुटपाथ, पार्किङ, वा सार्वजनिक जग्गा खाली गराउने क्रममा दुवै पक्षका कर्मचारीबीच भनाभन बढेर धकेलाधकेल र हातपातसम्म पुगेको प्रत्यक्षदर्शीहरू बताउँछन्।
*किन हुन्छ यस्तो:*
1. *अधिकारको दोहोरोपना*: नगर प्रहरी स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ अन्तर्गत नगरपालिकाको मातहतमा हुन्छ। नेपाल प्रहरी गृह मन्त्रालय मातहत संघीय निकाय हो। सडक, फुटपाथ, पार्किङमा कोसँग कस्तो अधिकार छ भन्ने कार्यविधि प्रस्ट नहुँदा झडप हुन्छ।
2. *समन्वयको अभाव*: संयुक्त अपरेशनअघि को कमाण्डमा काम गर्ने, कस्तो बल प्रयोग गर्ने भन्नेमा सहमति नहुँदा यस्तो अवस्था आउँछ।
3. *कार्यशैलीको फरक*: नगर प्रहरीलाई स्थानीयले “हाम्रै मान्छे” भन्ठान्छन्, नेपाल प्रहरीलाई “केन्द्रबाट आएको”। यसले तनाव बढाउँछ।
*कानुनी स्थिति:*
– सरकारी कर्मचारीलाई कर्तव्य पालनामा अवरोध गरेमा _सरकारी काममा बाधा_ मुद्दा लाग्छ। सजाय १ वर्षसम्म कैद वा १० हजार जरिवाना।
– कुटपिटमा संलग्न भएमा _कुटपिट तथा अङ्गभङ्ग_ अन्तर्गत पनि मुद्दा चल्न सक्छ।
– दुवै पक्ष दोषी देखिए विभागीय कारबाही हुन्छ – निलम्बन, सरुवा, बढुवा रोक्का।
*प्रभाव:*
1. *सुरक्षा कमजोर*: प्रहरी-प्रहरी लड्दा अपराधी/अतिक्रमणकारीलाई फाइदा हुन्छ।
2. *जनविश्वास घट्छ*: सर्वसाधारणले “प्रहरी आफैं लड्छन् भने हामीलाई कसले जोगाउँछ” भन्छन्।
3. *सेवा अवरुद्ध*: झडपपछि दुबै पक्ष आक्रोशमा काम रोक्दा नगरको सरसफाइ, ट्राफिक, अतिक्रमण नियन्त्रणमा असर पर्छ।
*अहिलेको अवस्था:*
घटना नियन्त्रणमा लिइसकिएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौं र चन्द्रागिरि नगरपालिकाले दुवै पक्षसँग छलफल गरेर फेरि यस्तो नदोहोरियोस् भन्ने सहमति खोज्दै छन्। छानबिन समिति बन्ने सम्भावना छ।
*समाधानका लागि:*
– स्थानीय तह र जिल्ला प्रहरी कार्यालयबीच लिखित कार्यविभाजन बनाउने।
– संयुक्त ब्रिफिङ र संयुक्त गस्तीको अभ्यास गर्ने।
– दुबै पक्षलाई ‘इन्टर-एजेन्सी कोअर्डिनेसन’ र ‘क्राइसिस म्यानेजमेन्ट’ को तालिम दिने।
प्रहरी-नगर प्रहरी मिलेर काम गर्ने निकाय हुन्। झडपले दुवैको छवि बिग्रिन्छ र जनता नै मर्कामा पर्छन्। तपाईंले कुनै खास मिति/स्थान देख्नुभएको हो भने थप विवरण दिनुहोस्, अपडेट खोजेर दिन्छु।
