दाङको विकास, समृद्धि र समग्र लुम्बिनी प्रदेशको सन्तुलित विकासका लागि टरिगाउँ विमानस्थलको स्तरोन्नति आजको प्रमुख आवश्यकता बनेको छ। यो विमानस्थल दाङ जिल्लाको मात्र नभई साविक राप्ती क्षेत्रका लाखौं नागरिकको सहज आवतजावत, व्यापार, पर्यटन, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा लगानी विस्तारसँग प्रत्यक्ष जोडिएको पूर्वाधार हो। त्यसैले यसको निर्माण र विस्तारलाई कुनै राजनीतिक दल, सरकार वा व्यक्तिको मात्र मुद्दा नबनाई साझा विकास अभियानका रूपमा अघि बढाउनु समयको माग हो।
नेपालका धेरै जिल्लाले सडकसँगै हवाई पहुँचका कारण आर्थिक र सामाजिक विकासमा उल्लेखनीय फड्को मारेका छन्। दाङ भौगोलिक, आर्थिक र शैक्षिक हिसाबले महत्त्वपूर्ण जिल्ला भए पनि आधुनिक स्तरको हवाई सेवा अभावका कारण धेरै अवसरबाट वञ्चित हुँदै आएको छ। अहिले पनि टरिगाउँ विमानस्थलको पूर्ण स्तरोन्नति हुन नसक्दा यात्रु, व्यवसायी, उद्योगी, विद्यार्थी, बिरामी तथा पर्यटकले अपेक्षित सुविधा पाउन सकेका छैनन्।
टरिगाउँ विमानस्थल सञ्चालनमा आएपछि दाङ मात्र होइन, रोल्पा, रुकुम, सल्यान, प्युठान लगायत साविक राप्ती क्षेत्रका नागरिकले प्रत्यक्ष लाभ प्राप्त गर्नेछन्। आकस्मिक स्वास्थ्य सेवा आवश्यक पर्दा बिरामीलाई छिटो स्थानान्तरण गर्न सहज हुनेछ। व्यापारिक गतिविधि विस्तार हुनेछ, पर्यटकको आगमन बढ्नेछ र लगानीको वातावरण थप अनुकूल बन्नेछ। यसले स्थानीय उत्पादनलाई राष्ट्रिय बजारसँग जोड्ने अवसर पनि सिर्जना गर्नेछ।
विमानस्थलको स्तरोन्नतिले दाङको पर्यटन क्षेत्रमा समेत नयाँ सम्भावना खोल्नेछ। धारापानी, अम्बिकेश्वरी मन्दिर, पाण्डवेश्वर, बाह्रकुने दह, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाहरू देशभरका पर्यटकका लागि सहज पहुँचमा आउनेछन्। पर्यटन वृद्धि हुँदा होटल, यातायात, कृषि, हस्तकला र सेवा क्षेत्रमा रोजगारीका अवसर बढ्नेछन्। यसले स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउनेछ।
तर यस्तो महत्त्वपूर्ण परियोजना वर्षौंदेखि विभिन्न कारणले अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न सकेको छैन। बजेट अभाव, राजनीतिक प्राथमिकताको कमी, प्रशासनिक ढिलासुस्ती तथा समन्वयको अभाव प्रमुख चुनौती बनेका छन्। यी समस्याको समाधान गर्न सबै राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, निजी क्षेत्र, नागरिक समाज र आम नागरिक एक ठाउँमा उभिन आवश्यक छ।
सत्तामा रहेका राजनीतिक दल र जनप्रतिनिधिको जिम्मेवारी अझ बढी हुन्छ। उनीहरूले आवश्यक बजेट सुनिश्चित गर्ने, निर्माण प्रक्रियालाई तीव्रता दिने, सम्बन्धित निकायसँग निरन्तर समन्वय गर्ने र कामलाई परिणाममुखी बनाउने दायित्व निर्वाह गर्नुपर्छ। विकासका ठूला आयोजना घोषणामै सीमित हुनु हुँदैन; कार्यान्वयन नै सफलताको मापन हो। टरिगाउँ विमानस्थलको स्तरोन्नति पनि व्यवहारमा देखिने गरी अघि बढाउनुपर्छ।
त्यस्तै प्रतिपक्षमा रहेका राजनीतिक दलको भूमिका पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विकासका विषयमा अनावश्यक विरोध होइन, रचनात्मक सहयोग आवश्यक छ। जनताको हितसँग जोडिएका परियोजनामा राजनीतिक आग्रहभन्दा माथि उठेर साझा धारणा बनाउन सके मात्र विकासले गति लिन्छ। आवश्यक दबाब सिर्जना गर्ने, निर्माण कार्यको प्रभावकारी अनुगमन गर्ने तथा सकारात्मक सुझाव दिने जिम्मेवारी प्रतिपक्षको पनि हो।
निजी क्षेत्र, उद्योग वाणिज्य संघ, पत्रकार, बुद्धिजीवी, नागरिक समाज र युवाहरूले पनि विमानस्थल निर्माणलाई साझा अभियान बनाउनुपर्छ। जनचेतना अभिवृद्धि, सरोकारवालाबीच संवाद, सरकारलाई निरन्तर खबरदारी तथा विकासप्रति सकारात्मक जनमत निर्माण गर्न सबैले आफ्नो भूमिका खेल्न आवश्यक छ। विकासका यस्ता पूर्वाधार कुनै एक व्यक्ति वा दलको प्रयासले मात्र सम्भव हुँदैनन्; सामूहिक इच्छाशक्ति र सहकार्य अनिवार्य हुन्छ।
दाङ नेपालको प्रमुख कृषि उत्पादन क्षेत्र, शैक्षिक केन्द्र तथा व्यापारिक सम्भावना बोकेको जिल्ला हो। यहाँ औद्योगिक विकास, कृषि आधुनिकीकरण, पर्यटन प्रवर्द्धन र सेवा क्षेत्र विस्तारका लागि सहज हवाई पहुँच अपरिहार्य छ। आधुनिक विमानस्थल निर्माण भएपछि लगानीकर्ता आकर्षित हुने, नयाँ उद्योग स्थापना हुने तथा रोजगारीका अवसर बढ्ने सम्भावना पनि बलियो हुनेछ। यसले लुम्बिनी प्रदेशको आर्थिक विकासमा समेत उल्लेखनीय योगदान पुर्याउनेछ।
आज आवश्यकता आरोप–प्रत्यारोपको होइन, साझा प्रतिबद्धताको हो। टरिगाउँ विमानस्थल दाङको सपना मात्र होइन, समग्र साविक राप्ती क्षेत्रको भविष्यसँग जोडिएको गौरवको आयोजना हो। यसको निर्माण र स्तरोन्नतिलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखेर समयमै सम्पन्न गर्न सबै तहका सरकार, राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, निजी क्षेत्र र आम नागरिक एकजुट हुनुपर्छ।
विकासका मुद्दामा एकता, सहकार्य र दृढ इच्छाशक्ति देखाउन सकियो भने टरिगाउँ विमानस्थलले दाङलाई मात्र होइन, समग्र क्षेत्रलाई समृद्धिको नयाँ उचाइमा पुर्याउनेछ। त्यसैले आजको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता भनेकै राजनीति भन्दा माथि उठेर टरिगाउँ विमानस्थल निर्माणलाई साझा अभियान बनाउनु हो।
