काठमाडौँ । आसन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन–२०८२ लाई लक्षित गर्दै देशभरको सुरक्षा संयन्त्र पूर्ण रूपमा ‘हाई अलर्ट’ मा राखिएको छ। प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्की ले निर्वाचन बिथोल्ने, बुथ कब्जा गर्ने वा उच्छृङ्खल गतिविधि गर्ने जो–कोहीलाई कडा रूपमा बल प्रयोग गरेर नियन्त्रणमा लिइने स्पष्ट चेतावनी दिएका छन्।
निर्वाचन सुरक्षा व्यवस्थापनबारे जानकारी दिँदै आईजीपी कार्कीले गृह मन्त्रालयको नेतृत्वमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग सम्मिलित एकीकृत सुरक्षा योजना प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयनमा आइसकेको बताए। उनका अनुसार चारवटै सुरक्षा निकायबीच सूचनाको आदान–प्रदान, विश्लेषण र जोखिम मूल्यांकनको काम संयुक्त रूपमा भइरहेको छ। “निर्वाचन बिथोल्ने कुनै पनि प्रयासलाई समयमै निस्तेज पार्न हामी पूर्ण रूपमा तयार छौं,” उनले भने।
देशभरका सबै मतदान केन्द्रमा सुरक्षाकर्मी पुगिसकेको जानकारी दिँदै कार्कीले प्रत्येक जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको नेतृत्वमा समग्र सुरक्षा संयोजन हुने बताए। मतदान केन्द्रको पहिलो घेरामा नेपाल प्रहरी रहने, त्यसपछि आवश्यकताअनुसार सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेना परिचालन हुने गरी बहु–स्तरीय सुरक्षा घेरा तयार गरिएको उनले स्पष्ट पारे।
विशेष गरी हिमाली र उच्च पहाडी जिल्लामा सुरक्षा तथा व्यवस्थापनलाई चुनौतीपूर्ण मानिएको छ। यसबारे बोल्दै आईजीपी कार्कीले मौसम पूर्वानुमान महाशाखासँग समन्वय गरेर तयारी गरिएको बताए। तत्काल ठूलो हिमपातको सम्भावना नरहे पनि अत्यधिक चिसो हुने क्षेत्रमा खटिएका कर्मचारी र सुरक्षाकर्मीको स्वास्थ्य सुरक्षामा विशेष ध्यान दिइएको उनले जनाए। दुर्गम तथा लामो दूरी पैदल हिँडेर पुग्नुपर्ने स्थानमा निर्वाचन सामग्री, कर्मचारी र सुरक्षाकर्मी पुर्याउन हेलिकप्टरको समेत व्यवस्था मिलाइएको छ।
मौन अवधिमा आचारसंहिता उल्लंघन गर्नेहरूलाई पनि कडा निगरानीमा राखिएको आईजीपी कार्कीको भनाइ छ। सामाजिक सञ्जालमार्फत भ्रामक सूचना फैलाउने, मतदातालाई प्रभावित पार्ने वा उत्तेजक अभिव्यक्ति दिने गतिविधि भए तत्काल कानुनी दायरामा ल्याइने उनले चेतावनी दिए। “डिजिटल माध्यमबाट हुने गतिविधिमाथि पनि सूक्ष्म निगरानी भइरहेको छ,” उनले भने, “कानुन मिच्ने जो–कोहीलाई एकीकृत रूपमा कारबाही गरिन्छ।”
निर्वाचनको दिन सुरक्षा व्यवस्था झन् कडा बनाइने तयारी छ। मतदान केन्द्रभित्र वा वरपर कसैलाई धम्क्याउने, डरत्रास देखाउने, भीड जम्मा गरेर अवरोध सिर्जना गर्ने वा बुथ कब्जा गर्ने प्रयास गरे तत्काल बल प्रयोग गर्ने अधिकार खटिएका सुरक्षाकर्मीलाई दिइएको कार्कीले बताए। उनका अनुसार यस्ता गतिविधि रोक्न स्पष्ट निर्देशन र ‘रुल अफ इन्गेजमेन्ट’ तय गरिएको छ।
सुरक्षा निकायले संवेदनशील मानिएका क्षेत्रमा विशेष निगरानी, मोबाइल पेट्रोलिङ, क्विक रेस्पोन्स टिम (QRT) र रिजर्भ फोर्स तयारी अवस्थामा राखेको जनाएको छ। चुनावलाई अशान्त बनाएर मतदान नै रद्द गराउने नियत राख्ने समूह सक्रिय हुन सक्ने आँकलन गर्दै सुरक्षा संयन्त्रले पूर्वतयारी सुदृढ बनाएको छ।
आईजीपी कार्कीले आम मतदातालाई कुनै पनि डर, त्रास वा अफवाहको पछि नलागी निर्धक्क भएर मतदानमा सहभागी हुन अपिल गरेका छन्। “मतदातालाई घरबाट मतदान केन्द्रसम्म पुग्ने र मतदान गरेर सुरक्षित रूपमा फर्किने वातावरण पूर्ण रूपमा सुनिश्चित गरिएको छ,” उनले विश्वास दिलाए। आफ्नो अमूल्य मताधिकार प्रयोग गर्न सबै नागरिकलाई आग्रह गर्दै उनले भने, “लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई सुदृढ बनाउन तपाईंहरूको सहभागिता नै सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो।”
निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा सुरक्षा संयन्त्रको कडा सन्देशसँगै देशभर सतर्कता उच्च बनाइएको छ। शान्तिपूर्ण, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा मतदान सम्पन्न गराउने लक्ष्यसहित राज्यका सबै सुरक्षा निकाय एकीकृत रूपमा परिचालित भएका छन्। अबको परीक्षा मतदानको दिन हुनेछ—जहाँ सुरक्षा, संयम र नागरिक सचेतनाले लोकतन्त्रको आधार थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
