काठमाडौं । दुई वर्षदेखि तेल आयातमा प्रतिबन्ध लगाएको भारत सरकारले एक महिना अघि विज्ञप्ति जारी गर्दै खानेतेलको अभावका कारण नेपालतर्फको प्रशोधित तेल आयातलाई फुकुवा गरेको थियो। यस निर्णयसँगै नेपाली तेल उद्योगले पुन: सञ्चालनमा आउने संकेत देखाएका छन्।
भारतको उद्योग मन्त्रालय अन्तर्गतको डाइरेक्टर जेनरल अफ फरेन ट्रेड (डीजीएफटी) द्वारा जारी सूचनामा भारतले प्रशोधित तेल आयातमा भन्सार महसूल शून्य बनाएको छ।
यसअघि, नेपाललगायत अन्य मुलुकबाट प्रशोधित तेल आयात गर्दा २० प्रतिशत भन्सार महसूल लाग्ने गरेको थियो, जसले गर्दा नेपालबाट तेल निर्यात महँगो भएको थियो। यसका कारण नेपाली तेल उद्योगले उत्पादन रोकेर निर्यात बन्द गर्न बाध्य भएका थिए।
नेपाल चामल, दाल, तेल संघका पूर्वअध्यक्ष तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका केन्द्रीय सदस्य सुबोध गुप्ताका अनुसार वीरगञ्जमा रहेका ९ वटा तेल उद्योग दुई वर्षदेखि बन्द अवस्थामा रहेका थिए। “तेल उद्योगको स्थापनाका लागि करिब ४ देखि ५ अर्बको लगानी आवश्यक पर्छ, र वीरगञ्जको औद्योगिक क्षेत्रमा यस्ता ९ वटा उद्योग सञ्चालनमा छन्,” उनले भने।
भारतको निर्णयपछि यी उद्योगहरू पुन: सञ्चालनमा आउने क्रममा रहेका छन्। केही उद्योगहरूले १५ प्रतिशतको उत्पादन क्षमतामा बढोत्तरी गरिसकेका छन् भने अन्य उद्योगहरूले परीक्षणको काम समेत सुरु गरेका छन्। व्यवसायीहरू इन्डोनेशिया, मलेसिया, थाइल्याण्ड र युक्रेनबाट कच्चा तेल (क्रुड आयल) आयात गर्ने तयारी गरिरहेका छन्।
वीरगञ्जका व्यवसायी सुरेश रूँगटाका अनुसार केही तेल उद्योगहरूले कच्चा तेलका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अर्डर दिइसकेका छन् र आयातपछि तेलको उत्पादन पूर्ण क्षमतामा हुनेछ। कच्चा तेल आयात र प्रशोधनपछि निर्यातका लागि करीब डेढ महिना लाग्ने अनुमान गरिएको छ।
वीरगञ्ज–पथलैया औद्योगिक कोरिडोरमा शिवशक्ति घ्यू उद्योग, सुशील वनस्पति, नारायणी आयल रिफाइनरी, अन्नपूर्ण भेजिटेबल, गणपति वनस्पति प्रालि, ओसिबी फूड्स एन्ड फिड्स, सिजी आयल एन्ड डेलिभेटिव्स, महालक्ष्मी सोल्भेन एन्ड रिफाइनरी र नन्दन आयल रिफाइनरी प्रालि जस्ता ९ उद्योग सञ्चालनमा छन्।
भारतको यो निर्णयले नेपाली तेल उद्योगलाई ठूलो राहत दिएको छ र आगामी दिनमा पुनः व्यापारिक गतिविधि बढ्ने आशा व्यवसायीहरूले व्यक्त गरेका छन्।
