दाङ । नेपालमै सर्वाधिक दोस्रो धेरै उपन्यास प्रकाशित गर्ने लेखकका रूपमा परिचित सबिन प्रियासन यतिबेला लेखन, सामाजिक अभियान र जनसमस्याको समाधान खोजीमा उत्तिकै सक्रिय देखिनुहुन्छ। हालसम्म १३ वटा उपन्यास, कथा, कविता तथा लेखहरूको संग्रह प्रकाशित गरिसक्नुभएका प्रियासनले २०८२ सालमा मात्रै तीनवटा उपन्यास र एकवटा कविता संग्रह प्रकाशित गरेर एउटा उल्लेखनीय रेकर्ड कायम गर्नुभएको थियो।
साहित्यकार मात्र नभई नेपाल पत्रकार महासङ्घका केन्द्रीय सचिव तथा “घोराही बनाउँ अभियान” का संयोजकसमेत रहनुभएका प्रियासन अहिले दाङ घोराहीका विभिन्न वडा तथा टोलमा पुगेर स्थानीय समस्यालाई उजागर गर्ने र समाधानका लागि आवाज उठाउने अभियानमा सक्रिय हुनुहुन्छ।
२०८३ सालमा साहित्यिक विषयभन्दा फरक शैलीमा दाङ घोराहीको विकास, देशलाई समृद्ध बनाउने उपाय तथा वडा–पालिकाको सुधारका विषय समेटिएको पुस्तक निकाल्ने तयारीमा रहनुभएका प्रियासनसँग गरिएको विशेष अन्तर्वार्ता प्रस्तुत गरिएको छ।
प्रश्न १: तपाईं नेपालमै सर्वाधिक दोस्रो धेरै उपन्यास प्रकाशित गर्ने लेखकका रूपमा चिनिनुहुन्छ। यो यात्रालाई कसरी सम्झनुहुन्छ?
सबिन प्रियासन: लेखन मेरो लागि रहर मात्र होइन, जिम्मेवारी पनि हो। सुरुमा सामान्य रुचिका रूपमा लेख्न थालेको थिएँ, तर समयसँगै यसले एउटा अभियानको रूप लियो। पाठकको माया र हौसलाले नै म आज यहाँसम्म आइपुगेको हुँ। नेपालमै धेरै उपन्यास प्रकाशित गर्ने लेखकको सूचीमा पर्नु मेरो व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा पनि नेपाली साहित्यको लागि खुसीको कुरा हो भन्ने लाग्छ।
मलाई लाग्छ, लेखकले समाजको आवाज बन्न सक्नुपर्छ। मैले लेखेका धेरै कृतिहरूमा समाज, संघर्ष, प्रेम, पीडा, राजनीति र जनजीवनका कुरा उठाउने प्रयास गरेको छु। लेखनको यात्रामा धेरै कठिनाइ पनि आए, तर कहिल्यै रोकिनँ। आजसम्म १३ वटा पुस्तक प्रकाशित हुनु मेरो लागि ठूलो प्रेरणा हो।
प्रश्न २: २०८२ सालमा तीनवटा उपन्यास र एउटा कविता संग्रह प्रकाशित गर्नुभयो। त्यो अनुभव कस्तो रह्यो?
सबिन प्रियासन: २०८२ साल मेरो साहित्यिक जीवनको निकै महत्वपूर्ण वर्ष रह्यो। एउटै वर्षमा तीनवटा उपन्यास र एउटा कविता संग्रह प्रकाशित गर्नु चुनौतीपूर्ण काम थियो। त्यसका लागि धेरै अध्ययन, समय व्यवस्थापन र निरन्तर मेहनत आवश्यक थियो।
धेरैले “किन यति धेरै लेख्नुहुन्छ?” भनेर प्रश्न पनि गर्नुभयो। तर मेरो सोच फरक छ—जबसम्म सिर्जना गर्न सकिन्छ, तबसम्म लेखिरहनुपर्छ। समाजका कथा सकिएका छैनन्, पीडा सकिएको छैन, परिवर्तनको बहस सकिएको छैन। त्यसैले लेखन रोकिनु हुँदैन।
पाठकले ती कृतिलाई सकारात्मक रूपमा लिनुभयो, त्यो नै मेरो लागि सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो।
प्रश्न ३: २०८३ सालमा साहित्यभन्दा फरक विषय समेटिएको पुस्तक ल्याउने तयारीमा हुनुहुन्छ भन्ने सुनिएको छ। के हो यसको उद्देश्य?
सबिन प्रियासन: हो, २०८३ सालमा मैले नयाँ प्रकारको पुस्तक ल्याउने तयारी गरिरहेको छु। यो पुस्तक साहित्यिक कल्पनामा आधारित मात्र हुने छैन, बरु समाज, विकास र समृद्धिको बहसमा केन्द्रित हुनेछ।
विशेषगरी दाङ घोराहीलाई कसरी व्यवस्थित, आधुनिक र आर्थिक रूपमा बलियो बनाउन सकिन्छ भन्ने विषयलाई प्राथमिकता दिने सोच छ। घोराहीलाई सफा, सुन्दर, व्यवस्थित र अवसरयुक्त शहर बनाउन के गर्नुपर्छ? उद्योग, पर्यटन, कृषि, शिक्षा, स्वास्थ्य, खेलकुद, रोजगारी र पूर्वाधारका क्षेत्रमा के–कस्ता सुधार गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा पुस्तकमा समेटिनेछ।
त्यसैगरी देशलाई कसरी समृद्ध बनाउन सकिन्छ? स्थानीय तह, वडा र पालिकाले कस्तो योजना बनाउँदा जनताले प्रत्यक्ष लाभ पाउँछन्? यी प्रश्नको उत्तर खोज्ने प्रयास हुनेछ।
प्रश्न ४: साहित्यबाट नीति र विकासको बहसमा आउनुको कारण के हो?
सबिन प्रियासन: मलाई लाग्छ, लेखक समाजबाट अलग हुन सक्दैन। साहित्यले भावना दिन्छ, तर विकासको बहसले दिशा दिन्छ। अहिले हाम्रो समाजमा गुनासो धेरै छ, तर समाधानको स्पष्ट बहस कम छ।
म धेरै ठाउँमा पुग्छु, मानिसहरूसँग भेट्छु। कसैलाई सडकको समस्या छ, कसैलाई खानेपानीको, कसैलाई शिक्षा र स्वास्थ्यको। युवाहरू रोजगारीको अभावले निराश छन्। किसानले उत्पादनको मूल्य पाइरहेका छैनन्।
यी सबै कुरा देखेपछि मैले महसुस गरेँ—अब केवल कथा र कविता लेखेर मात्र पुग्दैन, विकासको खाका पनि प्रस्तुत गर्नुपर्छ। त्यसैले मेरो आगामी पुस्तक एउटा सोच, बहस र समाधानको दस्तावेजजस्तो हुनेछ।
प्रश्न ५: “घोराही बनाउँ अभियान” मार्फत तपाईंले के–कस्ता काम गरिरहनुभएको छ?
सबिन प्रियासन: “घोराही बनाउँ अभियान” मेरो हृदयसँग जोडिएको अभियान हो। हामी घोराहीलाई राम्रो, व्यवस्थित र समृद्ध शहर बनाउन चाहन्छौँ। अहिले विभिन्न वडा र टोलमा पुगेर स्थानीय समस्या पहिचान गर्ने, सम्बन्धित निकायसम्म पुर्याउने र समाधानका लागि दबाब सिर्जना गर्ने काम भइरहेको छ।
कतै सडकको अवस्था खराब छ, कतै सरसफाइको समस्या, कतै बाढी निकासको समस्या। हामी ती विषय उठाइरहेका छौँ।
घोराहीमा एयरपोर्ट, खेल स्टेडियम, उद्योग, पर्यटन पूर्वाधार, कृषि प्रशोधन उद्योग, पार्क, व्यवस्थित बजार र रोजगारका अवसर बढाउनुपर्छ भन्ने हाम्रो जोड छ। शहर बनाउनु केवल सरकारको जिम्मेवारी होइन, नागरिकको पनि हो।
प्रश्न ६: नेपाल पत्रकार महासङ्घको केन्द्रीय सचिवका रूपमा तपाईंको भूमिका कस्तो छ?
सबिन प्रियासन: पत्रकारिता समाजको ऐना हो। नेपाल पत्रकार महासङ्घको केन्द्रीय सचिवका रूपमा पत्रकारको हकहित, प्रेस स्वतन्त्रता र जिम्मेवार पत्रकारिताका पक्षमा काम गरिरहेको छु।
आज पत्रकारिता क्षेत्रमा धेरै चुनौती छन्—आर्थिक समस्या, पेशागत असुरक्षा, सूचना पहुँचको समस्या आदि। पत्रकार सुरक्षित भए मात्र सत्य बोल्न सक्छन्। त्यसैले पत्रकारको अधिकार र पेशागत सम्मानका लागि काम गरिरहनु आवश्यक छ।
प्रश्न ७: तपाईं विभिन्न वडा र टोलमा सक्रियतापूर्वक पुग्नुहुन्छ। त्यहाँका मुख्य समस्या के देख्नुभएको छ?
सबिन प्रियासन: समस्या ठाउँअनुसार फरक छन्, तर केही साझा समस्या छन्—खानेपानी, सडक, बेरोजगारी, फोहोर व्यवस्थापन, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको पहुँच।
कतिपय ठाउँमा सामान्य सडक पनि छैन। कतै युवा विदेशिन बाध्य छन्। कतै किसानको उत्पादनले बजार पाएको छैन।
मलाई लाग्छ, स्थानीय सरकारले अब दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्छ। हरेक वडाले आफ्नो सम्भावना पहिचान गर्नुपर्छ। कसैले कृषि, कसैले पर्यटन, कसैले उद्योग, कसैले शिक्षा क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिन सक्छ ।
प्रश्न ८: तपाईंको विचारमा दाङ घोराही कस्तो बन्नुपर्छ?
सबिन प्रियासन: म घोराहीलाई अवसरको शहरका रूपमा देख्न चाहन्छु। यहाँ उद्योग होस्, रोजगारी होस्, सफा सडक होस्, व्यवस्थित बजार होस्। युवाले विदेश जानु नपरोस्।
हामीसँग पर्यटनको सम्भावना छ—अम्बिकेश्वरी, धारापानी, बाह्रकुने दह, गोरक्षनाथ, सांस्कृतिक विविधता, थारू संस्कृति लगायत धेरै कुरा छन्। त्यसको सही प्रचार र व्यवस्थापन गर्न सक्यौँ भने घोराही आर्थिक रूपमा निकै बलियो बन्न सक्छ।
घोराहीमा खेलकुद विश्वविद्यालय, रंगशाला, आधुनिक कृषि प्रणाली र औद्योगिक क्षेत्र विकास हुनुपर्छ भन्ने मेरो चाहना छ।
प्रश्न ९: युवा पुस्तालाई के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ?
सबिन प्रियासन: युवाले निराश हुनु हुँदैन। मेहनत गर्नुपर्छ, सपना देख्नुपर्छ र समाजप्रति जिम्मेवार बन्नुपर्छ। विदेश जानु नराम्रो होइन, तर आफ्नै ठाउँमा पनि अवसर सिर्जना गर्न सकिन्छ भन्ने सोच विकास गर्नुपर्छ।
पढौँ, सिर्जना गरौँ, समाजका लागि केही गरौँ। आलोचना मात्र होइन, समाधान पनि खोजौँ। देश बनाउन सरकार मात्र होइन, हामी सबै लाग्नुपर्छ।
प्रश्न १०: अन्त्यमा, पाठक र शुभेच्छुकलाई के भन्न चाहनुहुन्छ?
सबिन प्रियासन: मलाई माया गर्ने सम्पूर्ण पाठक, शुभेच्छुक र साथ दिने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गर्न चाहन्छु। तपाईंहरूको विश्वासले नै म निरन्तर लेख्न, बोल्न र समाजका मुद्दामा सक्रिय हुन प्रेरित भएको छु।
आगामी दिनमा अझ सशक्त लेखन, नयाँ सोच र समाज परिवर्तनका बहस लिएर आउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु। साहित्यसँगै अब विकास र समृद्धिको बहसलाई पनि जनस्तरसम्म पुर्याउने प्रयास जारी रहनेछ।
