काठमाडौं । प्रिति पासवान चर्चित डान्सर हुन्। उनको नाम जोडेर भिडियो भाइरल हुनु भनेको अहिलेको डिजिटल युगको सबैभन्दा संवेदनशील मुद्दा हो।
*३ वटा कुरा बुझ्न जरुरी छ:*
*१. भिडियोमा को छ? के छ?*
भिडियोमा साँच्चै प्रिति पासवान नै छिन् कि उनको नाम/फोटो मात्र जोडेर अर्को कसैको भिडियो भाइरल गरिएको हो? अहिले Deepfake, Face-swap गरेर कलाकारको नाम बदनाम गर्ने ट्रेन्ड बढेको छ। १ मिनेट ४८ सेकेन्ड भनेको धेरै लामो समय हो – सहमति भएर खिचिएको हो कि हैन त्यो छुट्याउनुपर्छ।
*२. कानून के भन्छ?*
विद्युतीय कारोबार ऐन २०६३ र मुलुकी अपराध संहिता अनुसार:
– कसैको सहमति बिना निजी भिडियो खिचेर सेयर गरे → ५ वर्षसम्म जेल + १ लाखसम्म जरिवाना
– फेसबुक, टिकटक, युट्युबमा अपलोड गरेर बदनाम गरे → साइबर अपराध हुन्छ
– Deepfake भए → अझ गम्भीर मुद्दा
1. भिडियो देखेको प्लेटफर्ममा “Report > Non-consensual content” गरिदेउ। टिकटक, फेसबुकले २-३ घण्टामै हटाउँछ।
2. प्रिति पासवान वा उनको टिमले उजुरी दिएमा साइबर ब्युरो, भोटाहिटीले ट्रेस गरेर पोस्ट गर्ने व्यक्तिसम्म पुग्छ।
3. पीडित आफैले साइबर ब्युरोमा उजुरी दिए क्षतिपूर्तिसम्म पाउँछिन्।
भाइरल भिडियो हेर्ने जिज्ञासा स्वाभाविक हो, तर १ पटक सेयर गरेपछि त्यो भिडियो इन्टरनेटबाट मेटिँदैन। “मैले त एउटा मात्र हेरेको” भनेर पनि हामी सबै मिलेर कसैको प्राइभेसी उजाड्छौं।
काठमाडौं । प्रिति पासवान चर्चित डान्सर हुन्। उनको नाम जोडेर भिडियो भाइरल हुनु भनेको अहिलेको डिजिटल युगको सबैभन्दा संवेदनशील मुद्दा हो।
*३ वटा कुरा बुझ्न जरुरी छ:*
*१. भिडियोमा को छ? के छ?*
भिडियोमा साँच्चै प्रिति पासवान नै छिन् कि उनको नाम/फोटो मात्र जोडेर अर्को कसैको भिडियो भाइरल गरिएको हो? अहिले Deepfake, Face-swap गरेर कलाकारको नाम बदनाम गर्ने ट्रेन्ड बढेको छ। १ मिनेट ४८ सेकेन्ड भनेको धेरै लामो समय हो – सहमति भएर खिचिएको हो कि हैन त्यो छुट्याउनुपर्छ।
*२. कानून के भन्छ?*
विद्युतीय कारोबार ऐन २०६३ र मुलुकी अपराध संहिता अनुसार:
– कसैको सहमति बिना निजी भिडियो खिचेर सेयर गरे → ५ वर्षसम्म जेल + १ लाखसम्म जरिवाना
– फेसबुक, टिकटक, युट्युबमा अपलोड गरेर बदनाम गरे → साइबर अपराध हुन्छ
– Deepfake भए → अझ गम्भीर मुद्दा
1. भिडियो देखेको प्लेटफर्ममा “Report > Non-consensual content” गरिदेउ। टिकटक, फेसबुकले २-३ घण्टामै हटाउँछ।
2. प्रिति पासवान वा उनको टिमले उजुरी दिएमा साइबर ब्युरो, भोटाहिटीले ट्रेस गरेर पोस्ट गर्ने व्यक्तिसम्म पुग्छ।
3. पीडित आफैले साइबर ब्युरोमा उजुरी दिए क्षतिपूर्तिसम्म पाउँछिन्।
भाइरल भिडियो हेर्ने जिज्ञासा स्वाभाविक हो, तर १ पटक सेयर गरेपछि त्यो भिडियो इन्टरनेटबाट मेटिँदैन। “मैले त एउटा मात्र हेरेको” भनेर पनि हामी सबै मिलेर कसैको प्राइभेसी उजाड्छौं।
