बुटवल । रानी महल भनेको प्रेमको लागि ढुङ्गामा लेखिएको पत्र हो। तानसेनबाट १२ किमि, कालीगण्डकी किनारको ठाडो भीरमा ठडिएको छ।
*इतिहास यस्तो छ:*
*1. किन बन्यो? 1880 तिरको कथा*
जनरल खड्ग शम्शेर राणाका कान्छा भाइ *प्रताप शम्शेर राणाले आफ्नी प्यारी श्रीमती *तेज कुमारी देवी*को सम्झनामा बनाएका हुन्।
तेज कुमारीको 24 वर्षकै उमेरमा मृत्यु भएपछि प्रताप शम्शेरले शोकमा डुबेर यो महल बनाउन लगाए। भनिन्छ, उनले महलमा बसेर कालीगण्डकी हेर्दै श्रीमतीलाई सम्झन्थे। त्यसैले “रानी महल” नाम रह्यो।
*2. कसरी बन्यो?*
1. *निर्माण*: वि.सं. 1937 तिर सुरु, 6 वर्ष लगाएर बन्यो
2. *वास्तुकार*: भारतीय कारीगरहरू ल्याएका थिए। मुगल + युरोपियन शैली मिसाएको छ
3. *सामग्री*: ईंटा, चुन, काठ। नदी किनारको ढुङ्गा पनि प्रयोग भयो
4. *खासियत*: 2 तले महल, 7 वटा झ्याल, भूमिगत बाटो कालीगण्डकीसम्म पुग्थ्यो। रानी स्नान गर्न जान्थिन् भनिन्छ
*3. पछिको कथा*
रणशम्शेर राणा पछि यो महल सरकारी कब्जामा गयो। 2072 को भूकम्पले केही भाग चर्कायो। अहिले पुरातत्व विभागले संरक्षण गरिरहेको छ।
*घुम्न जानेले के हेर्ने:*
1. *भीरको दृश्य*: महल ठ्याक्कै 150 फिट अग्लो भीरको टुप्पोमा छ। तल कालीगण्डकी गर्जिरहेको देखिन्छ।
2. *प्रेमको प्रतीक*: ताजमहल शाहजहाँले बनाएको जस्तै, यो पनि श्रीमतीको मायामा बनेको।
3. *सूर्यास्त*: बेलुका कालीगण्डकीमा घाम डुबेको दृश्य अविस्मरणीय छ।
तानसेन गएर रानी महल नहेरी फर्कनेलाई “पाल्पा नपुगेको” मानिन्छ। अहिले डेढ घण्टा झरेर, फेरि उकालो लागेर पुग्नुपर्छ। तर पुगेपछि थकान बिर्सिन्छ ।
