शिक्षा कुनै पनि समाजको समृद्धि, सभ्यता र विकासको प्रमुख आधार हो। गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने शैक्षिक संस्थाले केवल विद्यार्थीलाई प्रमाणपत्र मात्र दिँदैन, असल नागरिक, सक्षम जनशक्ति र जिम्मेवार नेतृत्व पनि उत्पादन गर्छ। दाङको घोराहीस्थित पद्मदेव पब्लिक नमुना माध्यमिक विद्यालय (पद्मोदय) यस्तै गौरवशाली शैक्षिक संस्थामध्ये एक हो। साविक राप्ती अञ्चलकै सबैभन्दा पुरानो विद्यालयका रूपमा स्थापित पद्मोदयले दशकौँदेखि हजारौँ विद्यार्थीलाई शिक्षा प्रदान गर्दै समाज, राष्ट्र र विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा योगदान गर्ने व्यक्तित्वहरू उत्पादन गरेको छ। यही कारण पद्मोदय केवल एउटा विद्यालय होइन, यस क्षेत्रको शैक्षिक इतिहास, गौरव र पहिचान पनि हो।
पद्मोदयको इतिहास अत्यन्त समृद्ध र प्रेरणादायी छ। लामो समयदेखि यस विद्यालयले गुणस्तरीय शिक्षाको माध्यमबाट समाजलाई योग्य जनशक्ति प्रदान गर्दै आएको छ। शिक्षा क्षेत्रमा गरेको योगदानकै कारण राष्ट्रिय स्तरमा पनि सामुदायिक विद्यालयतर्फ पद्मोदयको नाम सम्मानका साथ लिने गरिन्छ। विद्यालयले विभिन्न समयमा प्राप्त गरेका उपलब्धि, उत्कृष्ट शैक्षिक नतिजा, अनुशासित शैक्षिक वातावरण तथा सामाजिक योगदानले यसको गरिमा अझ उचो बनाएको छ।
आज पद्मोदय भौतिक पूर्वाधारका दृष्टिले पनि निकै सम्पन्न विद्यालयका रूपमा परिचित छ। आधुनिक भवन, व्यवस्थित कक्षाकोठा, प्रयोगशाला, पुस्तकालय, खेलकुदका पूर्वाधार तथा प्रविधिमैत्री शिक्षण वातावरणले विद्यालयलाई अझ आकर्षक बनाएको छ। तर अब हाम्रो लक्ष्य केवल राम्रो भवन निर्माण गर्नु मात्र हुनु हुँदैन। अब पद्मोदयलाई नेपालकै उत्कृष्ट जनशक्ति उत्पादन गर्ने नमुना विद्यालय बनाउने अभियानमा सबैको ध्यान केन्द्रित हुनुपर्छ।
आजको विश्वमा सफल विद्यालयको मूल्याङ्कन भवनले होइन, त्यस विद्यालयबाट उत्पादन भएका विद्यार्थीको क्षमता, सीप, चरित्र, नैतिकता र समाजप्रतिको योगदानले गरिन्छ। त्यसैले पद्मोदयले अब विद्यार्थीलाई केवल परीक्षामा उत्कृष्ट बनाउने होइन, जीवनमा सफल, आत्मनिर्भर, सिर्जनशील, जिम्मेवार र राष्ट्रप्रेमी नागरिक बनाउने दिशामा अझ प्रभावकारी कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्छ। गुणस्तरीय शिक्षासँगै सीपमूलक शिक्षा, प्रविधिमैत्री शिक्षण, अनुसन्धान, नवप्रवर्तन, खेलकुद, कला, साहित्य तथा सामाजिक उत्तरदायित्वलाई पनि समान प्राथमिकता दिन आवश्यक छ।
विद्यालयको विकास कुनै एक व्यक्ति वा संस्थाको प्रयासबाट सम्भव हुँदैन। यसका लागि विद्यालय प्रशासन, शिक्षक, कर्मचारी, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, अभिभावक, विद्यार्थी, पूर्वविद्यार्थी, स्थानीय सरकार तथा सम्पूर्ण समुदायबीच बलियो सहकार्य आवश्यक हुन्छ। प्रत्येक पक्षले आफ्नो जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक निर्वाह गर्न सके विद्यालयलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन कठिन हुँदैन।
शिक्षक विद्यालयको मेरुदण्ड हुन्। उनीहरूको ज्ञान, अनुभव, अनुशासन र समर्पणले नै विद्यालयको गुणस्तर निर्धारण गर्छ। त्यसैगरी विद्यार्थी विद्यालयका वास्तविक पहिचान हुन्। विद्यार्थी अनुशासित, मेहनती, सिर्जनशील र जिम्मेवार बन्न सके विद्यालयको प्रतिष्ठा स्वतः बढ्छ। अभिभावकले पनि आफ्ना बालबालिकाको पढाइप्रति निरन्तर चासो राख्दै विद्यालयसँग घनिष्ठ सम्बन्ध कायम गर्नुपर्छ। विद्यालय र अभिभावकबीचको विश्वासपूर्ण सम्बन्धले शैक्षिक वातावरणलाई थप सुदृढ बनाउँछ।
भर्खरै पद्मोदयमा नयाँ विद्यालय व्यवस्थापन समिति निर्वाचित भएको छ। नयाँ नेतृत्वप्रति सम्पूर्ण विद्यालय परिवार र समुदायका धेरै अपेक्षा छन्। व्यवस्थापन समितिले सबै पक्षलाई समेट्दै साझा उद्देश्यका साथ विद्यालयलाई अगाडि बढाउने नेतृत्व दिनुपर्छ। विद्यालयभित्र पारदर्शिता, सुशासन, उत्तरदायित्व र सहकार्यको संस्कृतिलाई अझ बलियो बनाउन आवश्यक छ। सबैको सुझावलाई सम्मान गर्दै दीर्घकालीन योजना निर्माण गरी विद्यालयलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनिने उत्कृष्ट शैक्षिक संस्थाका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ।
स्थानीय सरकार तथा सम्बन्धित निकायहरूको भूमिका पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। शिक्षा क्षेत्रमा आवश्यक बजेट, पूर्वाधार, प्रविधि, तालिम, अनुसन्धान तथा नवप्रवर्तनका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिँदा विद्यालयको गुणस्तर अझ उकास्न सकिन्छ। सामुदायिक विद्यालयलाई बलियो बनाउन स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारले दीर्घकालीन सोचका साथ लगानी बढाउनुपर्छ। पद्मोदयजस्ता ऐतिहासिक विद्यालयलाई शैक्षिक उत्कृष्टताको केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने नीति आवश्यक छ।
पूर्वविद्यार्थीहरूको भूमिका झन् विशेष हुन्छ। जुन विद्यालयले जीवनको आधार निर्माण गर्यो, त्यस विद्यालयप्रति हरेक पूर्वविद्यार्थीको नैतिक जिम्मेवारी हुन्छ। आर्थिक सहयोग, अनुभव आदानप्रदान, करियर मार्गदर्शन, छात्रवृत्ति, पुस्तक सहयोग, सीप विकास कार्यक्रम तथा विभिन्न रचनात्मक अभियानमार्फत पूर्वविद्यार्थीहरूले विद्यालयको विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिन सक्छन्। विश्वका धेरै उत्कृष्ट विद्यालयहरू आफ्ना पूर्वविद्यार्थीहरूको सक्रिय सहयोगका कारण अझ बलिया बनेका उदाहरण प्रशस्त छन्।
म स्वयं सबिन प्रियासन, पद्मोदयकै एक पूर्वविद्यार्थीका रूपमा यस विद्यालयप्रति विशेष आत्मीयता र जिम्मेवारी महसुस गर्छु। आज म जहाँ छु, त्यसको आधार यही विद्यालयले निर्माण गरेको हो। त्यसैले पद्मोदयको चौतर्फी विकास, शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धि तथा नयाँ पुस्तालाई अझ राम्रो अवसर उपलब्ध गराउने अभियानमा आफ्नो तर्फबाट आवश्यक साथ, सहयोग र सुझाव दिन सधैं तत्पर रहने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु। मेरो मात्र होइन, पद्मोदयका सम्पूर्ण पूर्वविद्यार्थीहरूले पनि विद्यालयको विकासलाई साझा दायित्वका रूपमा लिनुपर्ने समय आएको छ।
अब हाम्रो साझा लक्ष्य स्पष्ट हुनुपर्छ—पद्मोदयलाई केवल भौतिक रूपमा सम्पन्न विद्यालय होइन, उत्कृष्ट चरित्र, उच्च नैतिकता, आधुनिक ज्ञान, वैज्ञानिक सोच, प्रविधिमैत्री सीप र राष्ट्रप्रेमले भरिपूर्ण जनशक्ति उत्पादन गर्ने नेपालकै अग्रणी नमुना विद्यालय बनाउने। यसका लागि सबै पक्षबीच विश्वास, सहकार्य, पारदर्शिता र समर्पण आवश्यक छ।
पद्मोदय हाम्रो साझा गौरव हो। यसको इतिहास जति उज्ज्वल छ, भविष्य त्योभन्दा अझ उज्यालो बउओ,,,य्रनाउन सकिन्छ। यदि हामी सबैले आफ्नो ठाउँबाट इमानदारीपूर्वक भूमिका निर्वाह गर्यौँ भने पद्मोदयले आगामी दिनमा पनि हजारौँ सक्षम, नैतिक र जिम्मेवार नागरिक उत्पादन गर्दै नेपालको शिक्षा क्षेत्रमा नयाँ इतिहास रच्नेछ। त्यसैले आजको आवश्यकता आलोचना होइन, सहकार्य हो; विभाजन होइन, एकता हो; र केवल अपेक्षा होइन, सक्रिय योगदान हो। यही भावनाका साथ पद्मोदयलाई नेपालको उत्कृष्ट शैक्षिक संस्थामध्ये एक बनाउने अभियानमा सबै एकजुट बनौँ।
