जिन्दगीमा हरेक मानिसको जीवनमा एउटा कथा हुन्छ।
कसैको कथा सुखले लेखिन्छ, कसैको कथा अवसरले लेखिन्छ।
तर मेरो कथा भने अभाव, आँसु, पीडा, संघर्ष, परिवारको त्याग, आफ्नाहरूको माया, पटक–पटकको असफलता र कहिल्यै नछोडिएको एउटा सपनाले लेखिएको कथा हो।
म विक्रम जिसी।
प्युठान जिल्ला, खैरा गाविस–३, धरमपानीमा वि.सं. २०४८ साल माघ १३ गते मेरो जन्म भयो। बुबा डुकबहादुर जिसी र आमा हुमा जीसीको काखमा हुर्किएको म, हामी दुई दाजुभाइमध्ये कान्छो हुँ।
आज जीवनको यो मोडमा उभिएर पछाडि फर्केर हेर्दा लाग्छ—मेरो यात्रा कहिल्यै सजिलो थिएन। तर त्यही कठिन यात्राले मलाई आजको म बनायो।
अभावमै बितेको बाल्यकाल
मेरो बाल्यकाल सुख–सुविधाले होइन, अभाव र संघर्षले भरिएको थियो।
विद्यालय जानुअघि नै घाँस काट्नु, दाउरा बटुल्नु, पानी बोक्नु र घरका काममा आमाबुबालाई सघाउनु मेरो दैनिकी थियो।
बिहान हातमा किताबभन्दा पहिले घाँस–दाउराको भारी हुन्थ्यो। विद्यालयबाट फर्किएपछि पनि आराम कहाँ हुन्थ्यो र! फेरि घरको काम, घाँस–दाउरा र पानीकै दौडधुप सुरु हुन्थ्यो।
हाम्रो गाउँमा पानीको अभाव यति गहिरो थियो कि पानी पिउन पनि एउटा यात्रा गर्नुपर्थ्यो।
राजा पधेरा, नौला–इनार, झुडी, भिरपानी, पल्ला खाडा र रप्चुको पधेरासम्म पुगेर पानी बोकेर ल्याउनु हाम्रो दैनिकी थियो।
सानो उमेरका ती काँधमा कहिले किताबको झोला हुन्थ्यो, कहिले पानीका गाग्री।
घाम होस् या चिसो, बिहान होस् या साँझ—पानीको खोजीमा ती पधेरा र नौलासम्म पुगेर पानी बोकेर घर फर्किन्थ्यौँ।
आज ती ठाउँहरू सम्झिँदा लाग्छ—
हामीले त्यतिबेला केवल पानी बोकेका रहेनछौँ, जीवनकै संघर्ष बोकेर हिँडिरहेका रहेछौँ।
ती पानीका गाग्रीले काँधमा पारेका डोबहरू मेटिए होलान्, तर ती दिनले मनमा पारेका छापहरू आज पनि उस्तै गहिरा छन्।
बाल्यकालका साथीहरू
त्यो अभाव र संघर्षले भरिएको बाल्यकालमा पनि केही साथीहरू थिए, जसले कठिन दिनहरूलाई हाँसो र सम्झनाले सुन्दर बनाइदिए।
मिलन, दीपक, मेन्न र मेरो जिग्री साथी इन्द्र।
यी नामहरू मेरा बाल्यकालका साथी मात्र होइनन्। ती मेरा हाँसो, खेल, उकाली–ओराली, घाँस–दाउरा, पानीका गाग्री र अनेकौँ मिठा सम्झनासँग जोडिएका छन्।
घाँस–दाउरा र पानीको भारी बोकेर हिँड्दा होस् वा विद्यालय जाने बाटोमा—कहिले दुःखका कुरा बाँड्थ्यौँ, कहिले सानातिना कुरामै हाँस्थ्यौँ।
त्यो बेला हामीसँग धेरै कुरा थिएनन्, तर एकअर्काको साथ थियो।
आज जीवनले हामी सबैलाई आ–आफ्नो बाटोमा पुर्याएको छ। समय फेरिएको छ, जिम्मेवारी फेरिएका छन्, तर बाल्यकालका ती मित्रता र सम्झनाहरू मनमा उस्तै ताजा छन्।
तीमध्ये मेरो जिग्री साथी इन्द्रसँग जोडिएका ती बाल्यकालका दिनहरू अझ विशेष लाग्छन्।
अधुरो पढाइ
मेरो पढाइ भूमिश्वरी प्रा.वि., कुमिकोटबाट कक्षा १ देखि ५ सम्म भयो।
त्यसपछि भुवनेश्वरी उच्च मावि, खैरामा कक्षा ६ देखि १० सम्म अध्ययन गरेँ।
अनेक कठिनाइका बीच वि.सं. २०६६ सालमा एसएलसी उत्तीर्ण गरेँ।
एसएलसीपछि महेन्द्र उच्च मावि, खलंगामा कक्षा ११ मा भर्ना भएँ। पढाइसँगै कम्प्युटर पनि सिक्दै थिएँ। मनमा धेरै सपना थिए।
तर घरको आर्थिक अवस्था र बढ्दो पारिवारिक जिम्मेवारीले पढाइलाई निरन्तरता दिन दिएन।
कक्षा ११ को पहिलो परीक्षा समेत दिन नपाउँदै पढाइ छोड्नुपर्यो।
त्यो मेरो रहर थिएन।
परिस्थितिले किताब बन्द गराएर जीवनको अर्को अध्याय खोलिदिएको थियो।
त्यसपछि जीवन धान्न **हर्बो इन्टरनेसनल प्रा.लि.**मा काम गर्न थालेँ। करिब दुई वर्ष काम गरेँ।
केही गर्छु, परिवारलाई सहयोग गर्छु र भविष्य बनाउँछु भन्ने आशा थियो। तर पछि उक्त कम्पनीलाई नेपाल सरकारले खारेज गरेको भन्ने खबर आयो।
जीवन फेरि अर्को मोडमा पुग्यो।
तर एउटा सपना भने मेरो मनबाट कहिल्यै हटेन—
नेपाल प्रहरी बन्ने सपना।
बुबाको वर्दीबाट जन्मिएको सपना
मेरो बुबा नेपाल प्रहरीमा कार्यरत हुनुहुन्थ्यो।
सानो छँदा उहाँले लगाउने वर्दी, उहाँको अनुशासन, साहस र देश तथा जनताप्रतिको कर्तव्य देखेर मेरो मनमा एउटा सपना जन्मिएको थियो—
“एक दिन म पनि बुबाजस्तै नेपाल प्रहरीको वर्दी लगाउँछु र देश तथा जनताको सेवा गर्छु।”
तर त्यो सपना पूरा गर्ने बाटो मैले सोचेभन्दा धेरै कठिन रहेछ।
वि.सं. २०६२ सालतिर बुबा प्युठानको बाग्दुलामा द्वन्द्वमा पर्नुभयो।
त्यसपछि बुबा अशक्त हुनुभयो र आफ्नो मानसिक अवस्था गुमाउन पुग्नुभयो। बुबाको त्यो अवस्था र परिवारमाथि आएको पीडाले हाम्रो घरलाई नै हल्लाइदियो।
म सानो भएकाले त्यसबेलाका सबै घटना आज स्पष्ट रूपमा सम्झन सक्दिनँ। तर बुबाको त्यो अवस्था मेरो बालमनमा गहिरो चोट बनेर बस्यो।
बुबाको उपचार आवश्यक थियो।
म गाउँलेहरूसँग, आफ्नै मान्छेहरूसँग धेरै हारगुहार गर्दै हिँडेँ। बुबाको उपचारका लागि धेरैसँग बिन्ती बिसाएँ, सहयोग मागेँ।
तर जति खोजेँ, त्यति सहारा पाउन सकिनँ।
अन्त्यमा मेरो मनमा एउटा कुरा आयो—
“सायद बुबाको उपचारका लागि सहयोग पाउने हो भने आफ्नै मामााबाट पाउँछु।”
त्यही आशा बोकेर म बाँकेको कुसुमस्थित मामाघरतिर लागेँ।
आमाको पीडा
त्यतिबेला घरमा मेरी आमा पनि आफैँ पीडामा हुनुहुन्थ्यो।
म कक्षा ८ मा पढ्दै गर्दा आमाको पाठेघरको शल्यक्रिया कोहलपुर मेडिकल कलेजमा भएको थियो। शल्यक्रियापछि आमा निकै कमजोर र थलिनुभएको थियो।
एकातिर शल्यक्रियापछि कमजोर भएकी आमा, अर्कोतिर द्वन्द्वमा परेर मानसिक रूपमा प्रभावित भएका बुबा।
आमाको शरीरमा शल्यक्रियाको घाउ थियो, बुबाको मनमा द्वन्द्वको चोट थियो।
तर आफू पीडामा हुँदाहुँदै पनि आमाले बुबालाई सम्हालिरहनुभयो।
आफू थलिएकी भएर पनि परिवारलाई सम्हाल्ने आमाको त्यो साहस आज सम्झिँदा मन भरिन्छ।
म मामाघर पुगेर बुबाको अवस्था सुनाउँदै मामासँग बिन्ती बिसाएँ।
मामाले मेरो पीडा बुझ्नुभयो र बुबाको उपचारका लागि साथ दिने भन्नुभयो।
त्यो एउटा आश्वासनले निराश मनमा फेरि आशाको दियो बाल्यो।
घरमा थलिएकी आमालाई पनि नआत्तिन दिनुपर्छ भन्ने लाग्यो।
मैले आमालाई फोन गरेँ—
“आमा, नआत्तिनु है। बुबाको उपचारका लागि व्यवस्था हुन्छ। तपाईं आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल गर्नुहोस्।”
भन्दै आमालाई ढाडस दिएँ।
आमालाई नआत्तिन भनेर खबर गरी फर्किने क्रममा जीवनले मलाई अर्को ठूलो परीक्षा दियो।
दुर्घटना
मामाघरबाट फर्किने क्रममा एकजना अपरिचित व्यक्तिको मोटरसाइकलमा पछाडि बसेर यात्रा गरिरहेको थिएँ।
मनमा बुबाको उपचारको चिन्ता थियो। घरमा कमजोर भएर बसेकी आमाको चिन्ता थियो।
त्यही क्रममा मेरो जुत्ताको तुना मोटरसाइकलको पछाडिको पाङ्ग्रामा बेरिएछ। मैले थाहै पाइनँ।
करिब एक किलोमिटर अगाडि पुगेपछि दुर्घटना भयो।
मेरो दाहिने खुट्टामा गम्भीर चोट लाग्यो।
बुबाको उपचारका लागि सहारा खोज्दै गएको म आफैँ उपचारको सहारा खोज्नुपर्ने अवस्थामा पुगेँ।
त्यो मेरो जीवनकै अत्यन्त कठिन समयमध्ये एक थियो।
तर त्यही समयमा मामाघर मेरो लागि साँच्चिकै घर बन्यो।
मामा–माइजूले मलाई आफ्नै सन्तानझैँ माया गर्नुभयो।
माइजूले मेरो औषधि–उपचार, खानपान र हेरचाहमा आमाले जस्तै माया दिनुभयो।
मामाले उपचारका लागि दौडधुप गर्नुभयो, आवश्यक व्यवस्था मिलाउनुभयो र बुबाको उपचारमा समेत साथ दिनुभयो।
उपचारपछि करिब पाँच–छ महिना मामाघरमै बसेँ।
बिस्तारै स्वास्थ्यमा सुधार आयो।
उता मामाले बुबालाई उपचारका लागि काठमाडौंसम्म लैजानुभयो।
आमाको स्वास्थ्य पनि बिस्तारै सुधार हुँदै गयो।
त्यो कठिन समयमा मेरा दिदी र भाइहरूले पनि आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म साथ, सहयोग र हौसला दिए।
आज पनि म मनदेखि भन्छु—
दुःखमा दिएको साथको मूल्य पैसाले नाप्न सकिँदैन।
मामा–माइजूको माया, दिदी–भाइको साथ र परिवारले दिएको हिम्मत मेरो जीवनको त्यस्तो ऋण हो, जसलाई म जीवनभर सम्मानका साथ सम्झिरहनेछु।
असफलतामाथि असफलता
मेरो प्रहरी बन्ने सपना अझै अधुरै थियो।
मैले पटक–पटक सुरक्षा निकायमा प्रवेश गर्ने प्रयास गरेँ।
नेपाल प्रहरीमा तीन पटक, सशस्त्र प्रहरी बलमा एक पटक र नेपाली सेनामा दुई पटक असफल भएँ।
मेरो असफलता केवल एउटै ठाउँमा थिएन।
कहिले मेडिकल फिट हुन सकिनँ।
कहिले रनिङमा घुँडा जोडिएर रोकिएँ।
कहिले लिखित परीक्षामा असफल भएँ।
कहिले अन्तर्वार्तामै सपना रोकियो।
कहिले मेडिकलमा असफल भएँ।
कहिलेकाहीँ त सबै चरण पार गरेर अन्तिमसम्म पुगेँ, तर अन्तिम सूचीमा आफ्नो नाम देख्न पाइनँ।
हरेकपटक असफल भएर फर्किँदा मनभित्र ठूलो आँधी चल्थ्यो।
घर पुग्दा बाटो उही हुन्थ्यो, तर मन भने हरेकपटक अलि बढी थाकेको हुन्थ्यो।
तर बुबाको वर्दी सम्झिन्थेँ।
आमाको त्याग सम्झिन्थेँ।
मामा–माइजूको माया सम्झिन्थेँ।
दिदी–भाइको साथ सम्झिन्थेँ।
अनि आफैँलाई भन्थेँ—
“असफल भएर घर फर्किन सक्छस्, तर हार मानेर होइन।”
शरीर थाक्यो।
मन रोयो।
तर मेरो hope कहिल्यै मरेन।
भारतको चेन्नई—परदेशको अर्को संघर्ष
धेरै प्रयास गर्दा पनि प्रहरी सेवामा सफल हुन नसकेपछि जीवन धान्न र परिवारलाई सहयोग गर्न म भारतको चेन्नई (मद्रास) पुगेँ।
सुरुमा दिल्ली होटलमा काम गरेँ।
प्लेट उठाएँ।
टेबल पुछेँ।
खाना पस्केँ।
तरकारी काटेँ।
काम धेरै थियो, तलब कम।
त्यतिबेला मेरो मासिक तलब रु. १,५०० थियो।
परदेशको नयाँ ठाउँ, नयाँ भाषा र नयाँ वातावरणमा संघर्ष गर्दै काम गर्नुपर्थ्यो।
बिस्तारै त्यहाँको भाषा बुझ्न थालेँ।
कामको अनुभव पनि बढ्दै गयो।
पछि होटलको काम छोडेर आइसक्रिम बनाउने काम गर्न थालेँ।
त्यहाँ मेरो तलब रु. ५,००० पुग्यो।
रु. १,५०० बाट रु. ५,००० पुग्दा मेरो खुसीको सीमा नै थिएन।
रकम ठूलो थिएन, तर त्यो मेरो मेहनतको परिणाम थियो।
त्यतिबेला लाग्थ्यो—
“अब परिवारलाई केही सहयोग गर्न सक्छु।”
करिब १५ महिना आइसक्रिम बनाउने काम गरेँ।
परदेशमा शरीर थाक्थ्यो, घरको सम्झनाले मन भारी हुन्थ्यो, तर मनभित्रको सपना अझै जिउँदै थियो।
धेरै दुःख–सुख गर्दै अन्ततः नेपाल फर्किने निर्णय गरेँ।
घर फर्किएर फेरि प्रयास
नेपाल फर्किएपछि फेरि नेपाल प्रहरीको फारम भरेँ।
फेरि तयारी गरेँ।
फेरि प्रयास गरेँ।
तर यसपटक पनि सफल हुन सकिनँ।
पटक–पटकको असफलताले मन थाकिसकेको थियो।
जीवन पनि अगाडि बढाउनुपर्ने थियो।
त्यसैले मैले विवाह गर्ने निर्णय गरेँ।
विवाह भयो।
विवाहपछि जीवनमा नयाँ खुसी र नयाँ जिम्मेवारीहरू थपिए।
दाइ पनि वर्दीमा, मेरो सपना पनि वर्दीको
हामी दुई दाजुभाइ मात्र थियौँ।
म कान्छो।
मेरो दाइले वि.सं. २०६३ सालमा नेपाल प्रहरी सेवामा प्रवेश गर्नुभएको थियो।
दाइ पनि वर्दीमा हुनुहुन्थ्यो।
बुबा पनि प्रहरी हुनुहुन्थ्यो।
त्यसैले मेरो मनमा वर्दीको सपना अझ गहिरो थियो।
पछि हामी दुवै दाजुभाइ वर्दीमा सजिएको खुसी पनि परिवारले देख्न पायो।
दाइबाट एक छोरा र एक छोरी, अनि मबाट पनि एक छोरा र एक छोरी।
हामी दुवै दाजुभाइका घरमा चारवटा साना खुसी थिए।
त्यो समय हामी धेरै खुसी थियौँ।
लाग्थ्यो—
बुबाको सपना दुई छोराको वर्दीमा पूरा भइरहेको छ।
तर त्यो खुसी धेरै लामो समय टिक्न सकेन।
दाइको कहिल्यै नमेटिने सम्झना
मेरो दाइ आज हाम्रो माझ हुनुहुन्न।
वि.सं. २०७५ साल फागुन ३ गते जिब्रोको क्यान्सरका कारण मैले मेरो दाइलाई गुमाएँ।
दाइको निधन मेरो जीवनको त्यस्तो पीडा हो, जसको कुनै शब्द छैन।
जससँग बाल्यकाल बाँडियो, उसैसँग बुढेसकालका कुरा गर्ने सपना थियो।
जससँग वर्दीको खुसी बाँडियो, उसैलाई आफ्नो सफलता सुनाउने मन थियो।
तर समयले त्यो अवसर खोसिदियो।
आज मसँग वर्दी छ।
पहिचान छ।
जिम्मेवारी छ।
तर आफ्नो खुसी सुनाउन दाइलाई बोलाउने त्यो एउटा मान्छे छैन।
दाइको अभाव मेरो जीवनको कहिल्यै नमेटिने पाना हो।
उहाँ हाम्रो माझ नभए पनि उहाँले लगाउनुभएको वर्दी, उहाँका सम्झना र उहाँले दिएको प्रेरणा मेरो मनमा सधैँ जीवित रहनेछ।
अबुधाबीको संघर्ष
विवाहपछि परिवारको जिम्मेवारी बढ्दै गयो।
फेरि परदेश जाने परिस्थिति आयो।
म यूएईको दुबई हुँदै अबुधाबी पुगेँ।
त्यहाँ aircraft cleanerको काम गर्न थालेँ।
विमानभित्र सफाइ गर्दा विभिन्न प्रकारका केमिकल प्रयोग गर्नुपर्थ्यो।
दिनहुँ केमिकलसँग काम गर्नुपर्ने भएकाले शरीर थाक्थ्यो।
तर शरीरको थकानभन्दा ठूलो चिन्ता मनमा थियो—
“आजको कमाइका लागि गरिरहेको यो कामले भविष्यमा मेरो स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन असर त गर्दैन?”
भोलिको स्वास्थ्यको त्यो चिन्ता मनभित्रै राखेर काम गर्नुपर्थ्यो।
कामको जोखिम र मेहनतको तुलनामा पारिश्रमिक पनि खासै धेरै थिएन।
तर परिवारको जिम्मेवारी थियो।
छोराछोरीको भविष्य थियो।
घरको सम्झना थियो।
र मनभित्र वर्षौँदेखि बाँचेको एउटा सपना थियो—
नेपाल प्रहरीको वर्दी।
त्यसैले सबै चिन्ता सहेर काम गर्दै गएँ।
करिब १४ महिना अबुधाबीमा काम गरेँ।
दिनभरि केमिकलसँग काम गर्थेँ।
शरीर थाकेर गल्थ्यो।
तर मनभित्र एउटै आशा हुन्थ्यो—
“एकदिन नेपाल फर्केर फेरि प्रयास गर्नेछु।”
मेरी छोरी र भाग्यको सुन्दर संयोग
मेरो जीवनमा छोराछोरीको आगमन पनि विशेष खुसी बनेर आयो।
वि.सं. २०७२ सालमा छोरी जन्मिइन्।
त्यसपछि वि.सं. २०७४ सालमा छोरो जन्मियो।
तर मेरी छोरीको जन्मसँग जोडिएको एउटा संयोग मेरो जीवनमा कहिल्यै बिर्सन नसकिने छ।
मेरी छोरी आमाको गर्भमा थिइन्।
त्यही समय मेरो वर्षौँ पुरानो प्रहरी बन्ने सपना पूरा हुने बाटोमा थियो।
पटक–पटकको असफलता र संघर्षपछि अन्ततः भाग्यले पनि मेरो ढोका ढकढक्याउन थालेको थियो।
आज पछाडि फर्केर हेर्दा मनले भन्छ—
सायद मेरी छोरीको सौभाग्यसँगै मेरो भाग्यको ढोका पनि खुलेको थियो।
छोरी गर्भमा थिइन्, अनि मेरो सपना साकार हुँदै थियो।
सायद उनीसँगै मेरो भाग्य पनि घरभित्रिँदै थियो।
छोरी र छोरा मेरो जीवनका दुई सुन्दर खुसी मात्र बनेनन्।
उनीहरूले मलाई अझ जिम्मेवार र संघर्षशील बन्न प्रेरणा दिए।
उनीहरूको अनुहार हेर्दा लाग्थ्यो—
“अब मेरो सपना केवल मेरो लागि होइन, उनीहरूको भविष्यका लागि पनि हो।”
मेरी श्रीमती—मेरो संघर्षको सहयात्री
मेरो यो यात्रामा मेरी श्रीमतीको योगदान कहिल्यै छुटाउन सकिँदैन।
तिमी मेरो थकानमा हौसला बन्यौ।
निराशामा आशा बन्यौ।
र मेरो सपनामा विश्वास बन्यौ।
म परदेशमा संघर्ष गरिरहँदा तिमीले मेरो पीडा बुझ्यौ।
मेरो सपना बुझ्यौ।
म आफैँ कमजोर बनेका बेला पनि मेरो सपनामाथिको विश्वास कमजोर हुन दिएनौ।
जीवनसाथी भनेको सुखमा मात्र साथ दिने मान्छे होइन रहेछ।
दुःखको बाटोमा आफूभन्दा पहिले आफ्नो मान्छेको सपना देख्ने मान्छे पनि जीवनसाथी रहेछ।
आज म यो वर्दीमा उभिएको छु भने, यस यात्रामा तिम्रो विश्वास, धैर्य, त्याग र प्रेरणाको पनि उत्तिकै हिस्सा छ।
अन्तिम अवसर
अब मेरो सरकारी सेवामा प्रवेश गर्ने उमेरको हद सकिन करिब एक महिना मात्र बाँकी थियो।
अब मेरो अगाडि जीवनकै ठूलो प्रश्न थियो—
“अबुधाबीमै बसिरहने कि जीवनभर देखेको सपना पूरा गर्न अन्तिमपटक नेपाल फर्किने?”
परदेशमा काम थियो।
कमाइ थियो।
परिवारको जिम्मेवारी थियो।
तर मनले भन्यो—
“यदि अहिले पनि प्रयास गरिनँ भने, जीवनभर पछुताउनेछस्।”
अन्ततः मैले निर्णय गरेँ—
“एकपटक अझै प्रयास गर्छु।”
आफ्नै खर्चमा भिसा क्यान्सिल गरेँ।
परदेशको काम छोडेँ।
र आफ्नै खर्चमा नेपाल फर्किएँ।
त्यो मेरो लागि सामान्य निर्णय थिएन।
त्यो जीवनको ठूलो जोखिम थियो।
तर सपनाका लागि त्यो जोखिम उठाउनैपर्थ्यो।
यसपटक मैले आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति, समय, मेहनत र विश्वास एउटै सपनामा लगाए—
नेपाल प्रहरीको वर्दी।
र अन्ततः त्यो दिन आयो।
सपना वर्दी बन्यो
वर्षौँदेखि देखेको सपना पूरा भयो।
मैले नेपाल प्रहरीको वर्दी लगाएँ।
त्यो दिन मेरा आँखामा खुसीका आँसु थिए।
तर ती आँसु केवल सफलताका थिएनन्।
ती आँसुमा—
धरमपानीको अभाव थियो।
घाँस–दाउराको भारी थियो।
राजा पधेरा र नौला–इनारसम्म पानी बोकेका दिनहरू थिए।
बाल्यकालका साथीहरू थिए।
अधुरो पढाइ थियो।
बुबाको वर्दी थियो।
बुबा द्वन्द्वमा परेको पीडा थियो।
बुबाको मानसिक अवस्था गुमाएको पीडा थियो।
आमाको शल्यक्रियाको पीडा थियो।
आमाले आफ्नै पीडा लुकाएर परिवार सम्हालेको त्याग थियो।
गाउँलेसँग बुबाको उपचारका लागि हारगुहार गरेको सम्झना थियो।
मामाघर पुगेर सहयोग मागेको क्षण थियो।
मामा–माइजूको माया थियो।
दुर्घटनाको चोट थियो।
दाहिने खुट्टाको पीडा थियो।
पाँच–छ महिना मामाघरमा बसेका दिनहरू थिए।
दिदी–भाइको साथ थियो।
नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनामा भएका असफलताहरू थिए।
रनिङमा घुँडा जोडिएको क्षण थियो।
मेडिकलमा असफल भएको पीडा थियो।
लिखितमा रोकिएको सपना थियो।
अन्तिमसम्म पुगेर पनि नाम नआएको पीडा थियो।
चेन्नईको रु. १,५०० तलब थियो।
दिल्ली होटलमा प्लेट उठाएका दिनहरू थिए।
टेबल पुछेका दिनहरू थिए।
खाना पस्केका दिनहरू थिए।
तरकारी काटेका दिनहरू थिए।
रु. ५,००० तलबमा आइसक्रिम बनाउँदा मनमा पलाएको खुसी थियो।
करिब १५ महिनाको परदेशी पसिना थियो।
विवाहपछिका जिम्मेवारी थिए।
छोरी र छोरोको खुसी थियो।
दाइसँग वर्दीको खुसी बाँडेको समय थियो।
दाइको वियोगको पीडा थियो।
अबुधाबीको १४ महिनाको संघर्ष थियो।
विमानभित्र केमिकलसँग काम गर्दाको जोखिम थियो।
भोलि त्यसले स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन असर गर्ला कि भन्ने चिन्ता थियो।
मेहनतको तुलनामा कम पारिश्रमिक थियो।
र अन्ततः—
सरकारी सेवामा प्रवेश गर्ने उमेरको हद सकिनुअघि आफ्नै खर्चमा भिसा क्यान्सिल गरेर नेपाल फर्किएको साहस थियो।
यी सबै कुरा मिसिएर ती आँसु बनेका थिए।
त्यो दिन लाग्यो—
वर्षौँदेखि बगेका आँसु र बगाएको पसिनाले आज आएर अर्थ पाएका छन्।
यो मैले सहजै पाएको जागिर होइन।
यो आँसु, पसिना, पीडा, परिवारको त्याग, आफ्नाहरूको माया, असफलतामाथि असफलता र कहिल्यै हार नमान्ने अठोटले कमाएको सम्मान हो।
मेरो कथाको सन्देश
मेरो यो कथा केवल मेरो कथा भएर नरहोस् भन्ने मेरो चाहना हो।
म चाहन्छु—
संघर्षमा रहेको कुनै एउटा युवाले यो कथा सुनेर फेरि उठोस्।
असफल भएको कुनै एउटा मान्छेले फेरि प्रयास गरोस्।
आफ्नो परिस्थिति देखेर निराश भएको कुनै एउटा व्यक्तिले आफूभित्र फेरि विश्वास जगाओस्।
यदि मेरो जीवनको पीडाले कसैलाई हिम्मत दिन सक्छ भने, मेरा आँसुहरू व्यर्थ गएनन्।
यदि मेरो असफलताले कसैलाई फेरि उठ्न सिकाउँछ भने, मेरा हारहरू व्यर्थ भएनन्।
यदि मेरो यात्राले कसैको मनमा—
“म पनि सक्छु”
भन्ने आत्मविश्वास जगाउँछ भने, मेरो संघर्षको अर्थ त्यही हो।
किनकि मैले आफ्नै जीवनबाट बुझेको छु—
असफलता अन्त्य होइन।
कहिलेकाहीँ त्यही असफलताले सफलताको बाटो तयार गरिरहेको हुन्छ।
र कहिलेकाहीँ जीवनले तपाईंलाई धेरै टाढा घुमाएर लैजान्छ, ताकि तपाईंले आफ्नो गन्तव्यको मूल्य बुझ्न सक्नुहोस्।
परिवारप्रति जीवनभरको नमन
आमा—
आफ्नो पीडा लुकाएर परिवार सम्हाल्नुभएको तपाईंको त्याग मेरो जीवनको पहिलो पाठ हो।
बुबा—
तपाईंको वर्दी हेरेर मेरो मनमा जन्मिएको सपना आज मेरो शरीरमा सजिएको छ।
तपाईंको जीवनको पीडा र संघर्षले मलाई पनि संघर्ष गर्न सिकायो।
मामा–माइजू—
घाइते अवस्थामा आफ्नै सन्तानझैँ सम्हालेर दिनुभएको माया, स्याहार र साथ मेरो जीवनको अमूल्य ऋण हो।
दिदी र भाइहरू—
कठिन समयमा दिनुभएको साथ र हौसला मेरो संघर्षको बाटोमा कहिल्यै नबिर्सने सहारा हो।
मेरी श्रीमती—
मेरो थकानमा हौसला, निराशामा आशा र सपनामा विश्वास दिएर मेरो यात्रालाई बलियो बनाएकोमा तिमीप्रति जीवनभर आभारी छु।
मेरा छोराछोरी—
तिमीहरू मेरो खुसी मात्र होइनौ, मेरो जिम्मेवारी, मेरो हिम्मत र मेरो भविष्यको आशा पनि हौ।
र मेरा दाइ—
तिमी आज हाम्रो माझ छैनौ।
तर तिम्रो सम्झना मेरो हृदयमा सधैँ जीवित रहनेछ।
हामी दुई दाजुभाइ वर्दीमा सजिएको त्यो खुसी छोटो भयो होला, तर त्यो खुसी मेरो जीवनको अमूल्य सम्झना बनेर सधैँ रहिरहनेछ।
अन्तिम शब्द—यो वर्दीको सम्मान गरौँ
आज म सबैसँग एउटा कुरा भन्न चाहन्छु—
यो वर्दीलाई सम्मान गरौँ।
किनकि वर्दी केवल कपडा होइन।
यसको प्रत्येक धागोभित्र कसैको आमाको त्याग हुन्छ।
कसैको बुबाको सपना हुन्छ।
कसैको श्रीमतीको विश्वास हुन्छ।
कसैको छोराछोरीको भविष्य हुन्छ।
कसैको परिवारको आँसु हुन्छ।
कसैको वर्षौँको पसिना हुन्छ।
र कसैको कहिल्यै नछोडिएको सपना हुन्छ।
मेरो लागि यो वर्दी—
मेरो बुबाको सपना हो।
मेरी आमाको त्याग हो।
मेरो दाइको सम्झना हो।
मामा–माइजूको माया र ऋण हो।
दिदी–भाइको साथ हो।
मेरी श्रीमतीको विश्वास र प्रेरणा हो।
मेरा छोराछोरीको भविष्यको आशा हो।
मेरी छोरीको सौभाग्यसँग जोडिएको मेरो जीवनको सुन्दर संयोग हो।
र सबैभन्दा ठूलो कुरा—
यो मेरो जीवनभरको संघर्षको जीवित प्रमाण हो।
त्यसैले म यो वर्दीलाई केवल लगाउँदिनँ—
म यसलाई सम्मान गर्छु।
किनकि मैले यो वर्दी पाउन कति आँसु बगे, कति पसिना बगे, कति रात निद्रा हराए, कति पटक असफल भएँ र कति पटक फेरि उठेँ—त्यो मेरो मनलाई मात्र थाहा छ।
यो वर्दीले मलाई अधिकारभन्दा पहिले कर्तव्य सम्झाउँछ।
सम्मानभन्दा पहिले जिम्मेवारी सम्झाउँछ।
र मेरो विगतले मलाई सधैँ सम्झाइरहन्छ—
यो वर्दी कमाउन जति कठिन थियो, यसको सम्मान जोगाउनु त्यसभन्दा ठूलो जिम्मेवारी हो।
त्यसैले म मेरो वर्दीको सम्मानमाथि कहिल्यै आँच आउन दिने छैन।
मेरो जीवनको हरेक चोटले मलाई यही सिकाएको छ—
वर्दी लगाउनु गर्व हो, तर वर्दीको मर्यादा जोगाउनु त्योभन्दा ठूलो धर्म हो।
संघर्षमा रहेका सबैका लागि
आज जो कोही आफ्नो जीवनको कठिन मोडमा हुनुहुन्छ, उहाँहरूलाई म मनदेखि भन्न चाहन्छु—
हार नमान्नुहोस्।
आज तपाईंले बगाएको आँसु नै भोलि तपाईंको सफलताको सबैभन्दा सुन्दर कथा बन्न सक्छ।
आज तपाईंको हात खाली होला, तर भोलि त्यही हातले आफ्नो सपना समात्न सक्छ।
आज तपाईंलाई संसारले कमजोर देख्ला, तर तपाईं आफैँभित्र कति शक्ति छ भन्ने तपाईंलाई नै थाहा नहुन सक्छ।
रास्ता जति लामो होस्—
पाइला रोक्नु हुँदैन।
असफलता जति धेरै होस्—
सपना मार्नु हुँदैन।
परिस्थिति जति कठिन होस्—
आफूलाई हार्न दिनु हुँदैन।
किनकि सपना पूरा हुन समय लाग्न सक्छ।
बाटो बदलिन सक्छ।
मानिसहरू टाढा जान सक्छन्।
अवसरहरू छुट्न सक्छन्।
तर यदि तपाईंको मनभित्रको विश्वास जीवित छ भने—
तपाईंको यात्रा अझै सकिएको हुँदैन।
मेरो जीवनले मलाई यही सिकाएको छ—
सपना देख्न सजिलो छ, तर सपनालाई अन्तिमसम्म बोकेर हिँड्न साहस चाहिन्छ।
मैले त्यो साहस सिकेँ।
असफलताबाट सिकेँ।
अभावबाट सिकेँ।
परिवारबाट सिकेँ।
परदेशबाट सिकेँ।
र अन्ततः आफ्नै आँसुबाट सिकेँ।
आज मेरो एउटै इच्छा छ—
मेरो कथा सुन्ने कुनै एउटा आमाको छोराले हिम्मत गरोस्।
कुनै एउटा बुबाको छोराले आफ्नो सपना नछोडोस्।
कुनै एउटा असफल युवाले फेरि उठोस्।
कुनै एउटा परदेशीले आफ्नो भविष्यप्रति विश्वास राखोस्।
र कसैको मनमा “म पनि सक्छु” भन्ने जोस, जाँगर र आत्मविश्वास जागोस्।
यदि मेरो कदमले कसैलाई एक पाइला अगाडि बढ्न प्रेरणा दिन्छ भने, त्यो नै मेरो जीवनको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हुनेछ।
अन्ततः—
सलाम त्यो अभावलाई, जसले मलाई मेहनत सिकायो।
सलाम ती आँसुलाई, जसले मलाई कमजोर होइन, अझ बलियो बनाए।
सलाम ती चोटहरूलाई, जसले मलाई हरेकपटक उठ्न सिकाए।
सलाम ती असफलताहरूलाई, जसले मलाई अन्तिमसम्म प्रयास गर्न सिकाए।
सलाम मेरी आमाको त्यागलाई।
सलाम मेरो बुबाको सपनालाई।
सलाम मेरो दाइको सम्झनालाई।
सलाम मामा–माइजूको मायालाई।
सलाम दिदी–भाइको साथलाई।
सलाम मेरी श्रीमतीको विश्वासलाई।
सलाम मेरा छोराछोरीको भविष्यको आशालाई।
र अन्त्यमा—
सलाम त्यो सपनालाई, जसले मलाई कहिल्यै हार्न दिएन।
यो मेरो कथा मात्र होइन।
यो मेरो जीवनमा साथ दिने हरेक आमाबुबा, दाइ, दिदी–भाइ, मामा–माइजू, जीवनसाथी, छोराछोरी र परिवारप्रतिको जीवनभरको नमन हो।
आँसुबाट सुरु भएको मेरो यात्रा आज वर्दीमा आइपुगेको छ।
यो वर्दी मेरो शरीरमा मात्र सजिएको छैन—
यसमा मेरो बाल्यकाल सजिएको छ।
यसमा मेरो परिवार सजिएको छ।
यसमा मेरो दाइको सम्झना सजिएको छ।
यसमा मेरी आमाको त्याग सजिएको छ।
यसमा मेरो बुबाको सपना सजिएको छ।
यसमा मेरी श्रीमतीको विश्वास सजिएको छ।
यसमा मेरा छोराछोरीको भविष्य सजिएको छ।
र यसमा मेरो जीवनभरको संघर्ष सजिएको छ।
त्यसैले—
यो वर्दी मेरो पहिरन होइन, मेरो जीवनको कथा हो।
मेरो संघर्षको पहिचान हो।
मेरो परिवारको त्यागको सम्मान हो।
र मेरो कहिल्यै नहार्ने सपनाको जीवित प्रमाण हो।
सलाम मेरो संघर्षलाई।
सलाम मेरो परिवारलाई।
सलाम मेरो सपनालाई।
र सबैभन्दा माथि—सलाम यो वर्दीलाई ।
