बाँके । नागरिकको सेवामा कमजोरी सह्य हुँदैन”
लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी प्रमुख डीआईजी खत्रीको बाँके प्रहरीलाई कडा सन्देश
नेपालगञ्ज,बाँके लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी प्रमुख डीआईजी भूपेन्द्र खत्रीले जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेको निरीक्षण तथा अनुगमनका क्रममा दिएको निर्देशनले प्रहरी संगठनभित्र नयाँ तरंग सिर्जना गरेको छ। निरीक्षण सामान्य प्रशासनिक प्रक्रिया मात्रै नभएर संगठनको कार्यशैली, अनुशासन, नेतृत्व र नागरिकसँगको सम्बन्धलाई नयाँ ढंगले परिभाषित गर्ने सन्देश बोकेको देखिएको छ।डीआईजी खत्रीले स्पष्ट शब्दमा प्रहरी कर्मचारीलाई नागरिक केन्द्रित सेवा प्रवाहलाई सर्वोच्च प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिँदै “प्रहरी संगठन जनताको विश्वासमा अडिएको संस्था हो, र त्यो विश्वास कमजोर भयो भने संगठनको अस्तित्व नै प्रश्नमा पर्छ” भन्ने भाव व्यक्त गरेका थिए।
बाँके प्रहरी कार्यालयको निरीक्षण सतही भ्रमण जस्तो देखिए पनि त्यसको अन्तर्य गहिरो थियो। डीआईजी खत्रीले कार्यालयको प्रशासनिक कामकाज, सेवा प्रवाह प्रणाली, मुद्दा अनुसन्धानको अवस्था, हिरासत व्यवस्थापन, गुनासो दर्ता प्रणाली, शिष्टाचार व्यवहारदेखि लिएर चेन अफ कमाण्ड पालनाको अवस्था सम्म सूक्ष्म रूपमा बुझ्ने प्रयास गरेका थिए।स्रोतका अनुसार, निरीक्षणका क्रममा उनले फाइल व्यवस्थापनदेखि सेवाग्राहीसँगको प्रत्यक्ष व्यवहारसम्ममा चासो दिएका थिए। “नागरिक प्रहरी कार्यालयमा आएपछि उसले सरकारी झन्झट होइन, समाधानको अनुभूति गर्नुपर्छ,” उनले भनेको भनाइ उपस्थित प्रहरी अधिकृतहरूले सुनाएका छन्।
“प्रहरीको अनुहार नै सेवा हो”
डीआईजी खत्रीले प्रहरी कर्मचारीलाई सम्झाउँदै भने, “तपाईंहरूको बोली, व्यवहार र प्रतिक्रिया नै नागरिकले देख्ने प्रहरीको वास्तविक अनुहार हो।”उनले स्पष्ट संकेत गरे , प्रहरी कार्यालय डरको ठाउँ होइन, भरोसाको केन्द्र बन्नुपर्छ।उनका अनुसार, नागरिकले प्रहरीबाट पहिलो अपेक्षा सुरक्षा होइन, सम्मानजनक व्यवहार हो। त्यसैले प्रहरी कर्मचारीले सेवाग्राहीसँग बोल्दा देखाउने शिष्टता, धैर्यता र संवेदनशीलता संगठनको छवि निर्माण गर्ने प्रमुख तत्व भएको उनले औंल्याए।
व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा संगठनको हित
निरीक्षणका क्रममा डीआईजी खत्रीको अर्को कडा सन्देश थियो , “व्यक्तिगत स्वार्थले संगठनलाई कमजोर बनाउँछ।”उनले प्रहरी कर्मचारीलाई संगठनको सामूहिक हितलाई केन्द्रमा राख्न आग्रह गर्दै व्यक्तिगत लाभ, गुटबन्दी वा आन्तरिक असहमतिलाई कामकाजमा असर पार्न नदिन चेतावनी दिएका थिए।उनले भने, “प्रहरी संगठन अनुशासनमा चलेको संस्था हो। यहाँ व्यक्तिगत चाहना भन्दा कर्तव्य ठूलो हुन्छ।”
चेन अफ कमाण्ड: कमजोरी सह्य छैन
डीआईजी खत्रीले विशेष रूपमा चेन अफ कमाण्ड को पालना अनिवार्य रहेको उल्लेख गरे।
उनले भने, “निर्देशन तलसम्म पुग्नुपर्छ र जिम्मेवारी माथिसम्म आउनुपर्छ — यही हो संगठन चल्ने आधार।”उनका अनुसार, आदेश पालनामा ढिलासुस्ती, अनौपचारिक निर्णय वा अधिकारको दुरुपयोगले संगठनलाई कमजोर बनाउने खतरा हुन्छ। उनले जिम्मेवारी स्पष्ट, उत्तरदायित्व सुनिश्चित र समन्वय मजबुत बनाउनेमा जोड दिएका थिए।
व्यावसायिकता: प्रहरीको पहिचान
डीआईजी खत्रीले प्रहरी संगठनलाई व्यावसायिक बनाउने विषयमा विशेष जोड दिएका थिए।
उनका अनुसार, आधुनिक सुरक्षा चुनौतीहरू — साइबर अपराध, संगठित अपराध, सीमा अपराध, मानव बेचबिखन जस्ता जटिल मुद्दाहरू सामना गर्न प्रहरीको दक्षता, अनुसन्धान कौशल र प्रविधि प्रयोग क्षमता बलियो हुनैपर्छ।“युग परिवर्तनसँगै अपराधको स्वरूप बदलिएको छ। प्रहरीको सोच र शैली पनि बदलिनुपर्छ,” उनले भने।
नीति र निर्देशनको प्रभावकारी कार्यान्वयन
निरीक्षणका क्रममा डीआईजी खत्रीले संगठनका नीति, निर्देशन र कार्ययोजनाहरू कागजमा सीमित नरहनुपर्ने बताएका थिए।उनले भने, “निर्देशन जारी गर्नु मात्रै पर्याप्त होइन, त्यसको प्रभावकारिता तलसम्म देखिनुपर्छ।”उनका अनुसार, नीति कार्यान्वयनमा सबै तहका प्रहरी कर्मचारीको सक्रियता आवश्यक छ। उनले ‘टिमवर्क’ र ‘जवाफदेहिता’ लाई कार्यशैलीको आधार बनाउन आग्रह गरे।
प्रहरी–नागरिक सम्बन्धमा नयाँ सन्देश
डीआईजी खत्रीको निरीक्षणको अर्को महत्वपूर्ण पाटो थियो , प्रहरी र नागरिकबीचको सम्बन्ध सुधार।उनले भने, “प्रहरी जनताको मित्र हो भन्ने कुरा व्यवहारमै देखिनुपर्छ।”उनका अनुसार, गुनासो सुन्ने संस्कृति विकास गर्नु, पारदर्शी अनुसन्धान प्रक्रिया अपनाउनु र पीडितमैत्री व्यवहार गर्नु अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो।
बाँके प्रहरीमा के सन्देश गयो?
डीआईजी खत्रीको निर्देशनपछि बाँके प्रहरी कार्यालयभित्र नयाँ अनुशासन र सतर्कताको माहोल देखिएको स्रोत बताउँछन्। प्रहरी कर्मचारीहरू आफ्नो कामकाज, व्यवहार र प्रशासनिक प्रक्रिया प्रति अझ सचेत देखिएको बताइन्छ।निरीक्षणले प्रहरी कर्मचारीलाई आफ्नो भूमिकाबारे पुनः आत्मसमीक्षा गर्न प्रेरित गरेको छ।डीआईजी भूपेन्द्र खत्रीको बाँके निरीक्षणले दिएको समग्र सन्देश स्पष्ट छ , प्रहरी संगठनलाई नागरिकमैत्री बनाउनु , अनुशासन र चेन अफ कमाण्ड मजबुत बनाउनु , व्यक्तिगत स्वार्थ त्यागेर सामूहिक हितमा काम गर्नु , व्यावसायिकता र दक्षता बढाउनु , नीति निर्देशन प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नु ।
यो निरीक्षण केवल नियमित प्रशासनिक गतिविधि होइन, प्रहरी संगठनभित्र सुधार र सुदृढीकरणको संकेत का रूपमा पनि हेरिएको छ ।डीआईजी खत्रीको कडा तर स्पष्ट निर्देशनले प्रहरी संगठनलाई नागरिकप्रति उत्तरदायी, अनुशासित र व्यावसायिक बनाउन नयाँ दबाब सिर्जना गरेको देखिन्छ।
